1C proqramlaşdırmada peşəkar yanaşma – biznesiniz üçün optimal həllər

1C proqramlaşdırma üçün fərdi həllər
1C Avtomatlaşdırma

1C sisteminin fərdiləşdirilməsi, yeni modullar və mövcud funksiyaların genişləndirilməsi.

1C ilə biznesin rəqəmsal avtomatlaşdırılması
Xidmətlərimiz

1C proqramlaşdırma, fərdi həllər, inteqrasiyalar və biznes proseslərinin avtomatlaşdırılması.

KodYaz 1C proqramlaşdırma təlimi
Təlimlər

1C proqramlaşdırma dərsləri, praktiki tapşırıqlar və peşəkar inkişaf.

KodYaz ilə rəqəmsal inteqrasiya ofisi
Rəqəmsal həllər

API inteqrasiyaları, avtomatlaşdırılmış iş axınları və süni intellekt əsaslı həllər.

Hesablama registriKod nümunəsiOxuma müddəti: ≈ 11 dəq

Mükafat yenidən hesablananda ondan asılı növ üçün yeni qeyd yaranır, yəni bir emal keçidi kifayət etmir. Düzgün təşkil olunmuş dövrə zənciri sona çatdırır, qoruması olmayan dövrə isə dairəvi asılılıqda heç vaxt dayanmır. Məqalədə işlək dövrə quruluşunu və onun qorunma tədbirlərini görəcəksiniz.

Məqalədə nələri öyrənəcəksiniz

zəncirvari emalın dövrə quruluşunu, qeydlərin silinməsinin niyə dayanma şərti olduğunu, addım limitini, dəyişməyən nəticəni yazmamağın zənciri necə qısaltdığını və dairəvi asılılığın əvvəlcədən aşkarlanmasını

Bir səviyyəli yenidənhesablama sadədir: qeydi oxu, nəticəni yenilə, qeydi sil. Lakin əksər real konfiqurasiyalarda asılılıq zənciri bir halqadan uzundur. Əməkhaqqı mükafata, mükafat əlavə ödənişə təsir edir. Bir keçid bu zənciri bitirmir, çünki hər yeni yazılış növbəti halqa üçün qeyd yarada bilər. Bu məqalədə emalı dövrə şəklində necə quracağınızı və bunun gətirdiyi riskləri necə idarə edəcəyinizi görəcəksiniz.

Bir keçid niyə kifayət etmir

Planın Ведущие cədvəli hər növ üçün birbaşa əlaqəni təsvir edir. Əməkhaqqı düzəldilən zaman siyahıya yalnız onun birbaşa asılısı olan mükafat düşür. Mükafat yenidən hesablanıb registrə yazılanda isə platforma həmin yazılışa görə əlavə ödəniş üçün yeni qeyd yaradır. Beləliklə, bir dəfəlik emal mükafatı düzəldir, amma əlavə ödəniş köhnə qalır.

Nümunə rəqəmlərə baxaq. Mükafat əməkhaqqının 20%-i, əlavə ödəniş mükafatın 25%-idir. Əməkhaqqı 900,00-dən 950,00 AZN-ə düzəldilir:

MərhələMükafat, AZNƏlavə ödəniş, AZNSiyahıdakı qeyd
Düzəlişdən əvvəl180,0045,00Yoxdur
Əməkhaqqı yazıldı180,0045,00Mükafat
1-ci keçid bitdi190,0045,00Əlavə ödəniş
2-ci keçid bitdi190,0047,50Yoxdur

Cədvəlin üçüncü sətri bu məqalənin mahiyyətidir: birinci keçiddən sonra siyahı yenə boş deyil. Əgər emal bir dəfə işləyirsə, əlavə ödəniş sonsuza qədər 45,00 AZN olaraq qalır.

Siyahını oxuQeyd varmı?Qeydləri emal et və silYeni qeydlər yarana bilərLimit yoxlanılırSiyahı boşdur, son
Şəkil 1. Zəncirvari emal: siyahı boşalana qədər təkrarlanan keçidlər

Dövrənin düzgün quruluşu

Emalı dövrəyə salmaq üçün ən sadə forma budur. Köməkçi funksiya siyahıdakı qeydlərin sayını qaytarır, əsas prosedur isə birinci emal keçidini təkrarlayır:

// Ümumi modul: Yenidenhesablama (Server)
Процедура ZenciriEmalEt(BaglanmaTarixi) Экспорт
Limit = 10;
Addim = 0;
Пока GozleyenQeydlerinSayi() > 0 Цикл
Addim = Addim + 1;
Если Addim > Limit Тогда
ВызватьИсключение "Yenidenhesablama limiti asildi: dairevi asililigi yoxlayin";
КонецЕсли;
EmalEt(BaglanmaTarixi);
КонецЦикла;
КонецПроцедуры
Функция GozleyenQeydlerinSayi()
Запрос = Новый Запрос;
Запрос.Текст =
"ВЫБРАТЬ
|    КОЛИЧЕСТВО(*) КАК Say
|ИЗ
|    РегистрРасчета.Hesablamalar.PerMukafat КАК Per";
Выборка = Запрос.Выполнить().Выбрать();
Выборка.Следующий();
Возврат Выборка.Say;
КонецФункции

Burada EmalEt proseduru hər qeyd üçün yeni nəticəni yazır və qeydi silir. Dövrə üç şərtə görə dayanır: siyahı boşdur, limit aşılıb və ya istisna atılıb. Əgər layihədə bir neçə Перерасчет obyekti varsa, say funksiyası hamısını nəzərə almalıdır, çünki zəncirin növbəti halqası başqa obyektin cədvəlində yaranmış ola bilər.

Bağlı dövrün qeydləri

Bağlı dövr sətirləri qəsdən emal edilmirsə və siyahıda qalırsa, sadə say funksiyası heç vaxt sıfır qaytarmaz və dövrə limitə çatar. Sayma şərti emal sorğusu ilə eyni süzgəcdən istifadə etməlidir və ya bağlı dövr sətirləri ayrıca qeydə alınıb siyahıdan çıxarılmalıdır.

Dayanma şərti nə üzərində qurulur

Dövrənin dayanması üç mühüm xüsusiyyətə əsaslanır. Birincisi, hər emal olunmuş qeyd siyahıdan silinməlidir. Silinmirsə, say azalmır. İkincisi, nəticə dəyişməyibsə qeyd dəsti yazılmamalıdır, çünki hər yeni yazılış zəncirin növbəti halqasını qeyd edə bilər. Üçüncüsü, asılılıq qrafında dairə olmamalıdır.

Normal zəncirdə gözləyən qeydlərin sayı hər keçiddə azalır. Dairəvi asılılıqda isə say azalmır. Nümunə olaraq 60 işçi üzrə düzəlişi götürək: normal halda birinci keçidə 60 mükafat qeydi, ikincidə əlavə ödənişi olan 24 işçinin qeydi düşür, sonra siyahı boşalır.

0204060801-ci2-ci3-cü4-cü5-ci6-cı060Normal zəncirDairəvi asılılıq
Şəkil 2. Nümunə: keçidlər üzrə gözləyən qeydlərin sayı, normal zəncir və dairəvi asılılıq

Qrafikdə ikinci xəttin üfüqi getməsi limitin niyə lazım olduğunu göstərir. Dövrə heç vaxt sıfıra çatmır, serverin yükü artır, istifadəçi nəticə gözləyir. Limit bu halı nəzarətdə saxlayır.

Dairəvi asılılıq necə yaranır və necə tapılır

Dairəvi asılılıq «A növü B-dən asılıdır, B növü isə A-dan asılıdır» deməkdir. Praktikada bu, nadir hallarda birbaşa olur. Daha çox üç halqalı formada görünür: A növü B-dən, B növü C-dən, C növü yenidən A-dan asılıdır. Məsələn, «Əlavə ödəniş» növünün bazası «Mükafat»-dır, amma kimsə sonradan «Mükafat» növünün Ведущие cədvəlinə «Əlavə ödəniş» əlavə edib.

NövВедущие cədvəlindəVəziyyət
ƏməkhaqqıBoşDüzgün
MükafatƏməkhaqqı, Əlavə ödənişDairə yaradır
Əlavə ödənişMükafatDairə yaradır
Təyin edilmiş addım limiti10 keçidFaktiki emal keçidi2 keçid
Şəkil 3. Nümunə: normal zəncirdəki faktiki emal keçidləri və təyin edilmiş addım limiti

Dairəni iki səviyyədə tutmaq lazımdır. Birincisi, yeni növ əlavə edərkən asılılıq xəritəsinə baxmaq və dövrə olub-olmadığını yoxlamaq. İkincisi, kod səviyyəsində addım limiti saxlamaq. Limit konfiqurasiya səhvinin aşkar edilməsi üçündür, onu düzəltmək üçün deyil.

  1. Hər növü asılılıq qrafında bir düyün kimi götürün.
  2. Hər Ведущие sətrini bir ox kimi yazın.
  3. Düyünlərin üzərindən dərinliyinə gəzərək eyni düyünə qayıdan yolu axtarın.
  4. Tapılan dairəni istifadəçiyə növ adları ilə göstərin.

Bu yoxlamanı ayrıca xidmət emalı kimi konfiqurasiyada saxlamaq olar. Plan dəyişəndən sonra onu işə salmaq bir neçə saniyə çəkir, amma onun qarşısını aldığı problem saatlarla axtarıla bilər. Asılılıq zəncirlərinin ümumi diaqnostikasına gecə hesabatı təhlilində də rast gələ bilərsiniz.

Zəncirin dərinliyi və iş həcmi

Zəncir uzandıqca emal vaxtı artır. Hər keçid siyahıdakı qeydləri ayrıca oxuyur və yazır. Nümunə üçün normal zəncirdə 60 + 24 = 84 emal əməliyyatı aparılır. Bir işçinin yenidən hesablanması 0,2 saniyə alırsa, bu təxminən 84 × 0,2 = 16,8 saniyə edir.

020406080601-ci keçid242-ci keçidMükafat qeydləriƏlavə ödəniş qeydləri
Şəkil 4. Nümunə: 2 keçid üzrə emal olunan qeydlərin tərkibi

Əhəmiyyətli olan odur ki, dəyişməmiş nəticəni yazmamaq bu həcmi azaldır. Əgər 60 mükafatdan 36-sında düzəliş faktiki məbləği dəyişmirsə, onlar üçün heç bir yazılış aparılmır və həmin işçilər üçün növbəti halqa yaranmır. Ona görə də qiymət müqayisəsi sadəcə optimallaşdırma deyil, zəncirin uzunluğunu idarə edən əsas alətdir. Kütləvi yazılışlar üçün performans məsləhətlərini qeyd dəstinin kütləvi işi məqaləsində tapa bilərsiniz.

Real ssenari: limitin işə düşməsi

Tutaq ki, yeni il ərəfəsində komanda hesablama növlərinə yenilik əlavə edir. Konfiqurasiya test mühitində işləyir, sifarişçi yeni «Rüblük əlavə» növünün əvvəlki mükafatlardan asılı olmasını istəyir, sonra isə rüblük əlavəni də mükafat bazasına daxil etmək qərarına gəlir. Hər iki əlaqə ayrı-ayrılıqda məntiqli görünür, amma birlikdə dairə yaradır.

İlk emalda dövrə limit olan 10 addıma çatır və istisna atılır. Log-da sonuncu keçidlərdə eyni növlərin təkrarlandığı görünür. Komanda asılılıq xəritəsinə baxır, dairəni tapır və biznes qaydasını dəqiqləşdirir: rüblük əlavə yalnız əvvəlki rübün mükafatından hesablanır. Limit olmasaydı, eyni problem istehsal mühitində proqramın asılmasına səbəb olardı.

Səhv yanaşma

Limit aşılanda limiti artırmaq. Dairə varsa, heç bir rəqəm kifayət etməyəcək.

Səhv yanaşma

Hər emalda nəticəni şərtsiz yazmaq. Dəyişməyən nəticə də yeni qeydlər yarada bilər və zənciri süni şəkildə uzada bilər.

Düzgün yanaşma

Limit qoymaq, aşılanda dayanıb xəbər vermək, dəyişməyən sətri yazmamaq, xəritəni plandan avtomatik yoxlamaq və qeydləri dayanma şərti kimi təmizləmək.

Hər halqanın öz hesablama qaydası

Zəncirvari emalda gözdən qaçan vacib məsələ budur ki, siyahıda artıq müxtəlif növlər olur. Mükafat bir qayda ilə, əlavə ödəniş başqa qayda ilə hesablanır. Əgər emal bütün sətirlərə eyni düsturu tətbiq edirsə, ya yanlış nəticə alınacaq, ya da bir növün sətirləri heç nə edilmədən silinəcək. Bu ikinci hal xüsusilə təhlükəlidir: sətir siyahıdan çıxır, nəticə isə köhnə qalır və heç bir yerdə iz qalmır.

Həll sadədir: emal hər sətrin növünə görə lazımi proseduru seçməli, tanımadığı növ üçün isə xəta verməlidir.

Процедура NovUzreHesabla(Sened, Nov, Isci, Dovr)
Если Nov = ПланыВидовРасчета.Hesablamalar.Mukafat Тогда
MukafatiYenile(Sened, Isci, Dovr);
ИначеЕсли Nov = ПланыВидовРасчета.Hesablamalar.ElaveOdenis Тогда
ElaveOdenisiYenile(Sened, Isci, Dovr);
Иначе
ВызватьИсключение "Bu növ üçün hesablama qaydası yoxdur: " + Строка(Nov);
КонецЕсли;
КонецПроцедуры

Burada MukafatiYenile və ElaveOdenisiYenile prosedurları aktual bazanı oxuyur, köhnə nəticə ilə müqayisə edir və yalnız fərq olduqda qeyd dəstini yazır. Son budaq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Yeni hesablama növü plana əlavə edilib, amma emala salınmayıbsa, kod sakitcə keçmək əvəzinə dayanır. Tranzaksiya ləğv olunur, sətir siyahıda qalır, jurnalda isə aydın səbəb görünür. Beləliklə, unudulmuş növ səssiz səhvə yox, görünən xətaya çevrilir.

Zəncirin sırası nəticəyə təsir edirmi

Bir keçid daxilində sətirlərin hansı sırayla emal olunduğu çox vaxt fərq etmir, çünki hər sətir öz bazasını registrdən aktual vəziyyətdə oxuyur. Lakin bir işçinin zəncirində iki keçid arasındakı sıra önəmlidir: əlavə ödəniş mükafat yeniləndikdən sonra hesablanmalıdır. Əgər əlavə ödəniş birinci hesablanarsa, köhnə bazadan oxuyacaq, sonra isə mükafat yeniləndikdə onun üçün yeni qeyd yaranacaq və ikinci dəfə hesablanacaq. Nəticə yenə düzgün olur, amma artıq iş görülür.

Siyahı boşalana qədər işləyən dövrənin üstünlüyü də budur: sətirlərin təsadüfi sırası son nəticəni dəyişmir, yalnız keçid sayına təsir edir. Yəni dövrə özü-özünə düzəliş edən mexanizmdir. Bu qaydanın tək şərti var: asılılıqda dairə olmamalıdır.

Zəncir üçün test planı

SsenariGözlənilən nəticə
Baza dəyişdi, asılı növ varBirinci keçiddə qeyd, ikinci keçiddə növbəti halqa
Baza dəyişdi, nəticə eyni qaldıQeyd silinir, növbəti halqa yaranmır
Bağlı dövrBirbaşa yeniləmə yoxdur, fərq qaydaya görə yazılır
Tanınmayan növXəta jurnala yazılır, sətir siyahıda qalır
Süni dairəLimit aşılır, emal dayanır və xəbər verir

Son sətir test bazasında qəsdən dairə yaratmaq deməkdir. Bu sınaq limitin həqiqətən işlədiyini və istifadəçiyə aydın mesaj göstərildiyini təsdiq edir. Bir dəfə yoxlanılmış qoruma, heç vaxt yoxlanılmamış qorumadan xeyli etibarlıdır. Testdən sonra süni əlaqəni plandan silməyi unutmayın.

Limiti nəyə görə seçmək lazımdır

Limitin ölçüsü təsadüfi rəqəm olmamalıdır. Əsas ölçü asılılıq xəritəsindəki ən uzun yoldur. Bizim nümunədə yol iki oxdan ibarətdir: əməkhaqqıdan mükafata, mükafatdan əlavə ödənişə. Deməli normal halda iki emal keçidi kifayətdir. Limit 10 seçilibsə, bu, iki keçidə əlavə geniş ehtiyat deməkdir və gələcəkdə bir neçə növ əlavə olunsa belə dəyişdirilməsi tələb olunmur.

Limit yanlış seçilsə, iki fərqli problem yaranır. Çox kiçik limit normal zənciri yarıda kəsir və yanlış xəbərdarlıq verir. Çox böyük limit isə dairəvi asılılıq zamanı serveri lazımsız yerə yorur, çünki hər keçid bütün siyahını yenidən işləyir. Nümunə olaraq 60 sətirli siyahı və 0,2 saniyəlik sətir üçün limit 10 olduqda dairə 60 × 0,2 × 10 = 120 saniyə sərf edir. Limit 1 000 olsaydı, bu vaxt 12 000 saniyəyə, yəni 3 saatdan çoxuna çatardı.

Limit aşılanda verilən mesaj da işin bir hissəsidir. «Xəta baş verdi» mətni mühasibə heç nə demir. Mesajda limit sayı, siyahıda qalan sətirlərin sayı və təkrarlanan hesablama növləri göstərilməlidir. Belə mesaj proqramçıya problemi kodu açmadan tanımağa imkan verir.

Zəncirvari emalın qızıl qaydaları

Zəncirvari yenidənhesablama çox sadə ideyaya əsaslanır: siyahı boşalana qədər emal et, amma limitə əməl et. Bu ideyanın işləməsi üçün isə kodun üç hissəsi ayrı-ayrılıqda düzgün olmalıdır: qeyd silinməlidir, nəticə yalnız dəyişəndə yazılmalıdır və dövrənin dayanma şərti bağlı dövr qeydlərini nəzərə almalıdır.

Dövrənin hər keçidində neçə sətrin işləndiyini jurnala yazmaq da faydalıdır. Sətir sayının keçiddən keçidə azalması normal zəncirin əlamətidir, eyni rəqəmin təkrarlanması isə dairənin ilk siqnalıdır və limitə çatmadan görünür.

Ən vacib olanı isə dairəvi asılılıqla mübarizənin kod səviyyəsində yox, layihə səviyyəsində başlamasıdır. Hər yeni hesablama növü əlavə edildikdə sual sadədir: bu növ hansı növlərdən asılıdır və onlardan biri, birbaşa və ya dolayı, bu növdən asılıdırmı? Bu suala vaxtında cavab vermək, emal kodunda limitin işə düşmə ehtimalını minimuma endirir və hesablama sisteminin davranışını proqnozlaşdırıla bilən edir.

Tez-tez verilən suallar

Addım limiti neçə olmalıdır?

Dəqiq rəqəm konfiqurasiyadan asılıdır. Praktik qayda budur ki, limit asılılıq zəncirinin ən uzun halqasından bir neçə vahid çox olsun; zəncir 3 səviyyəlidirsə, 10 limit kifayət edər.

Limit aşılanda nə etmək lazımdır?

Emalı dayandırın, səbəbi jurnala və istifadəçiyə bildirin və hansı növlərin qeydlərinin qaldığını göstərin. Limitin artırılması problemi həll etmir.

Dairəvi asılılıq platforma tərəfindən qadağan olunurmu?

Buna güvənmək olmaz. Ən etibarlısı konfiqurasiyada asılılıqların xəritəsini saxlamaq və yeni növ əlavə edəndə dövrəni özünüz yoxlamaqdır.

Emal dövrəsi qeydlərin emalından sonra niyə bitməlidir?

Çünki dayanma şərti siyahının boşalmasıdır. Qeydlər silinməsə, siyahı heç vaxt boşalmaz və dövrə limitə qədər fırlanar.

1C hesablama registrləri üzrə peşəkar dəstək lazımdır?

KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, əməkhaqqı və uçot həlləri, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.

KodYaz · 1C proqramlaşdırma kursu · Modul 6 · Hesablama registrləri