Siyahı hazırdır, indi onu emal edən kod lazımdır. Yaxşı emal təkcə nəticəni yeniləmir: o, dövrə görə qərar verir, xətadan sonra qeydi itirmir və emal olunmuş sətri siyahıdan silir. Məqalədə tam prosedur və onun harada işə salınmasının seçimi göstərilir.
Перерасчет siyahısını emal edən işlək proseduru, qeydi tranzaksiya içində silməyi, bazanın aktual oxunmasını və emalı sənəd keçirməsi, ayrıca alət və ya reqlament işi ilə işə salmağın fərqini
Перерасчет cədvəlini oxumaq asandır, onu etibarlı şəkildə emal etmək isə ayrıca bacarıqdır. Hesablama səhvi hər şeydən əvvəl səssiz olduğu üçün emal kodu xətaya qarşı dayanıqlı, təkrar icraya hazır və aydın olmalıdır. Bu məqalədə tam prosedurdan başlayırıq, sonra isə onun harada və necə işə salınacağını müzakirə edirik. Bütün nümunələrdə Hesablamalar registri və PerMukafat Перерасчет obyekti işlədilir.
Emal alqoritminin dörd vəzifəsi
Yazmağa başlamazdan əvvəl emalın nə etməli olduğunu aydın formalaşdıraq:
- Düzgün oxumaq. Yalnız açıq və ya siyasətə uyğun dövrləri seçmək.
- Düzgün hesablamaq. Bazanı siyahıdan yox, registrin aktual vəziyyətindən almaq.
- Atomar yazmaq. Nəticə və qeydin silinməsi eyni tranzaksiyada olmalıdır.
- Xətadan sonra davam etmək. Bir sənədin xətası digərlərini dayandırmamalıdır.
Tam prosedur: oxumaqdan silməyə qədər
Əsas prosedur ümumi modulda yerləşir. O, açıq dövrlərin qeydlərini oxuyur və hər biri üçün ayrıca tranzaksiya açır:
// Ümumi modul: Yenidenhesablama (Server)
Процедура EmalEt(BaglanmaTarixi) Экспорт
Запрос = Новый Запрос;
Запрос.Текст =
"ВЫБРАТЬ РАЗЛИЧНЫЕ
| Per.ОбъектПерерасчета КАК Sened,
| Per.ВидРасчета КАК Nov,
| Per.Isci КАК Isci,
| Reg.ПериодРегистрации КАК Dovr
|ИЗ
| РегистрРасчета.Hesablamalar.PerMukafat КАК Per
| ВНУТРЕННЕЕ СОЕДИНЕНИЕ РегистрРасчета.Hesablamalar КАК Reg
| ПО Reg.Регистратор = Per.ОбъектПерерасчета
| И Reg.ВидРасчета = Per.ВидРасчета
| И Reg.Isci = Per.Isci
|ГДЕ
| Reg.ПериодРегистрации >= &Baglanma";
Запрос.УстановитьПараметр("Baglanma", BaglanmaTarixi);
Выборка = Запрос.Выполнить().Выбрать();
Пока Выборка.Следующий() Цикл
НачатьТранзакцию();
Попытка
NeticeniYenile(Выборка.Sened, Выборка.Isci, Выборка.Dovr);
QeydiSil(Выборка.Sened, Выборка.Nov, Выборка.Isci);
ЗафиксироватьТранзакцию();
Исключение
Если ТранзакцияАктивна() Тогда
ОтменитьТранзакцию();
КонецЕсли;
ЗаписьЖурналаРегистрации("Yenidenhesablama",
УровеньЖурналаРегистрации.Ошибка, , Выборка.Sened,
ОписаниеОшибки());
КонецПопытки;
КонецЦикла;
КонецПроцедуры
Diqqət edin ki, sorğu nəticəsi bütün dövr üçün bir dəfəyə götürülür, xəta tutulur və qeyd olunur. Emal bir sənəddə ilişsə, qalanları işləməyə davam edir, xətalı sənədin qeydi isə siyahıda qalır və növbəti dəfə yenidən cəhd olunur.
Nəticənin yenilənməsi
Köməkçi prosedur aktual bazanı oxuyur və qeyd dəstini yeniləyir. Bu nümunədə mükafat dərəcəsi şərti olaraq 20% götürülüb:
Процедура NeticeniYenile(Sened, Isci, Dovr)
Baza = BazaniOxu(Isci, Dovr);
Набор = РегистрыРасчета.Hesablamalar.СоздатьНаборЗаписей();
Набор.Отбор.Регистратор.Установить(Sened);
Набор.Прочитать();
Deyisib = Ложь;
Для Каждого Запись Из Набор Цикл
Если Запись.ВидРасчета = ПланыВидовРасчета.Hesablamalar.Mukafat
И Запись.Isci = Isci Тогда
YeniNetice = Окр(Baza * 0.20, 2);
Если Запись.Netice <> YeniNetice Тогда
Запись.Netice = YeniNetice;
Deyisib = Истина;
КонецЕсли;
КонецЕсли;
КонецЦикла;
Если Deyisib Тогда
Набор.Записать();
КонецЕсли;
КонецПроцедуры
Müqayisə sətri əhəmiyyətlidir. Əgər yeni nəticə köhnə ilə eynidirsə, qeyd dəsti yazılmır və zəncirin növbəti halqası üçün lazımsız qeyd yaranmır.
Baza oxunuşu və qeydin silinməsi
Функция BazaniOxu(Isci, Dovr)
Запрос = Новый Запрос;
Запрос.Текст =
"ВЫБРАТЬ
| ЕСТЬNULL(СУММА(Reg.Netice), 0) КАК Baza
|ИЗ
| РегистрРасчета.Hesablamalar КАК Reg
|ГДЕ
| Reg.Isci = &Isci
| И Reg.ВидРасчета = &Nov
| И Reg.ПериодРегистрации = &Dovr";
Запрос.УстановитьПараметр("Isci", Isci);
Запрос.УстановитьПараметр("Nov", ПланыВидовРасчета.Hesablamalar.Emekhaqqi);
Запрос.УстановитьПараметр("Dovr", Dovr);
Выборка = Запрос.Выполнить().Выбрать();
Выборка.Следующий();
Возврат Выборка.Baza;
КонецФункции
Процедура QeydiSil(Sened, Nov, Isci)
Набор = РегистрыРасчета.Hesablamalar.Перерасчеты.PerMukafat.СоздатьНаборЗаписей();
Набор.Отбор.ОбъектПерерасчета.Установить(Sened);
Набор.Отбор.ВидРасчета.Установить(Nov);
Набор.Отбор.Isci.Установить(Isci);
Набор.Записать();
КонецПроцедуры
Bazanı burada sadə sorğu ilə oxuduq. Real layihədə, xüsusilə vaxt üzrə hesablanan növlərdə, Базовые əlaqəsinə əsaslanan baza virtual cədvəlindən istifadə etmək daha düzgündür. Burada isə məqsəd axını göstərmək olduğu üçün sorğu sadə saxlanılıb.
Emalı harada işə salmaq lazımdır
Kod hazırdır, indi onun çağırılma yerini seçməliyik. Üç əsas variant var və hər birinin öz qiyməti var.
| Yer | Üstünlüyü | Çatışmazlığı |
|---|---|---|
ОбработкаПроведения | Boşluq minimal olur | Keçirmə yavaşlayır, başqa sənədlər bloklanır, xəta keçirməni ləğv edə bilər |
| Ayrıca emal aləti (обработка) | Mühasib nəzarət edir, nəticəni görür | Boşluq insan fəaliyyətindən asılıdır |
| Reqlament işi | Avtomatikdir, gecə işləyir | Düzəliş ilə emal arasında bir neçə saat fərq olur |
Nümunə hesablamaya baxaq. Fərz edək ki, sənədin keçirilməsi 2 saniyə çəkir və bir işçinin yenidən hesablanması 0,2 saniyə alır. 500 işçi üçün yenidən hesablama 500 × 0,2 = 100 saniyə edir. Əgər emal keçirmənin içindədirsə, istifadəçi 102 saniyə gözləyir. Ayrıca emalda isə sənəd 2 saniyəyə keçirilir, 100 saniyəlik iş ayrıca aparılır.
Keçirmə tranzaksiyasında bir neçə işçinin qeydinə toxunmaq bir şeydir, yüzlərlə sənədin qeydlərini yeniləmək başqa şey. İkinci halda gözləmə ilə yanaşı, başqa istifadəçilərin keçirmələri də bloklanma riski ilə üzləşir.
Reqlament işi ilə gecə emalı
Kütləvi düzəliş olan layihələrdə reqlament işi yaxşı seçimdir. Reqlament işi metadata obyekti kimi konfiqurasiyada yaradılır, onun metodu isə yuxarıdakı prosedura çağırış edir:
// Ümumi modul: Yenidenhesablama (Server), reqlament işinin metodu
Процедура GeceEmali() Экспорт
BaglanmaTarixi = Константы.BaglanmaTarixi.Получить();
EmalEt(BaglanmaTarixi);
КонецПроцедуры
Burada BaglanmaTarixi sabiti (константа) konfiqurasiyada sizin yaratdığınız obyektdir və bağlanma tarixini saxlayır. Əgər emalı istifadəçi interfeysindən uzun müddət işlədən aləti gözləmək istəmirsinizsə, ayrıca alət daxilində ФоновыеЗадания.Выполнить vasitəsilə fon işi də işə sala bilərsiniz.
Real ssenari: ay sonu düzəliş paketi
Tutaq ki, ayın sonunda mühasib 500 işçi üzrə düzəliş paketi keçirir və bunların təxminən yarısı keçmiş dövrlərə aiddir. Sənədlər ardıcıl keçirilir, hər keçirmədə platforma öz qeydlərini yazır. Keçirmə bitəndən sonra mühasib ayrıca emal alətini açır, «Bağlanma tarixi» sahəsini görür, siyahının sayını yoxlayır və düyməni basır. Emal bitəndə alət hesabat çıxarır: neçə qeyd yeniləndi, neçəsi dəyişmədi, neçəsi xətaya düşdü.
Emal olunmayan qeydlər siyahıda qalır və onların səbəbi jurnalda görünür. Mühasib səhvi düzəldib düyməni yenidən basır. Bu cür təkrar icra edilə bilən emal səhvin bərpasını çətin prosedurdan adi hərəkətə çevirir. Eyni məntiq sənəd ardıcıllığının bərpa strategiyalarında da işlədilir, burada da əsas prinsip təkrar icra edilə bilməkdir.
Emal yazarkən edilən tipik səhvlər
Qeydi nəticəni yazmazdan əvvəl silmək. Yeniləmə xətaya düşsə, qeyd itmiş olur və heç kim bunu bilmir.
Bütün emalı bir böyük tranzaksiyaya salmaq. Sonuncu sətirdəki xəta bütün işi geri qaytarır və uzun müddətə bloklaşma yaradır.
Hər sənəd üzrə kiçik tranzaksiya, jurnala yazılan xətalar, dəyişmədən yazılmayan qeyd dəsti və təkrar işə salındıqda eyni nəticəni verən alqoritm.
Unutmayın ki, qeyd dəsti bir qeydiyyatçının bütün sətirlərini əhatə edir. Buna görə birdən çox işçisi olan sənəddə yalnız lazımi sətir dəyişdirilir, qalanları eyni dəyərlə qalır. Sətirlərin sayı çox olduqda bu əməliyyatın xərci də artır, performans məqamları üçün kütləvi iş məqaləsinə baxın.
Bağlı dövrün sətirləri ilə nə etmək lazımdır
Yuxarıdakı sorğu yalnız bağlanma tarixindən sonrakı dövrləri seçir. Bəs tarixdən əvvəlki sətirlər? Onlar siyahıda qalır və heç bir emala düşmür. Bu vəziyyət uzun müddət davam edərsə, gözləyən qeydlərin sayı həmişə sıfırdan böyük olacaq, nəzarət hesabatı isə mənasını itirəcək. Buna görə həmin sətirlər üçün də qərar alqoritmdə göstərilməlidir.
Fərq cari aya yazılırsa, iş ardıcıllığı belə olur: köhnə nəticə registrdən oxunur, yeni nəticə aktual bazadan hesablanır, fərq tapılır və fərq məbləği cari dövrün ayrıca sənədinə əlavə edilir. Nümunədə noyabr bağlıdırsa, köhnə nəticə 180,00, yeni nəticə 190,00 AZN-dir və dekabr sənədinə 10,00 AZN sətir düşür. Bu sətir üçün ayrıca hesablama növü işlətmək məsləhətdir, çünki onun qeydiyyatçısı başqa sənəd olacaq və noyabrın qeydinə toxunulmayacaq.
Fərq yazıldıqdan sonra Перерасчет sətri silinməlidir. Qeyd saxlanılırsa, növbəti emal eyni fərqi ikinci dəfə yaza bilər. Təkrar yazılışın qarşısını almaq üçün fərq sənədi ilə qeydin silinməsi eyni tranzaksiyada aparılmalıdır, necə ki, birbaşa yeniləmədə olduğu kimi.
Yetim qeydlər və silinmiş sənədlər
Əsas sorğu daxili birləşmə işlədir. Bu o deməkdir ki, sənədin hərəkətləri artıq yoxdursa, onun Перерасчет sətri nəticəyə düşmür. Məsələn, mükafat sənədinin keçirilməsi ləğv olunubsa, siyahıdakı sətir hər emalda nəzərə alınmayacaq, amma heç vaxt silinməyəcək.
Bu tip sətirləri təmizləmək üçün ayrıca, nadir işlədilən bir xidmət proseduru yazın. O, sol birləşmə ilə registrdə hərəkəti olmayan sətirləri tapır və onları əvvəlcə mühasibə göstərir. Avtomatik silinmə yalnız sənədin həqiqətən mövcud olmadığı və ya silinmə üçün işarələndiyi təsdiq edildikdən sonra aparılmalıdır, çünki keçirilməsi ləğv edilmiş sənəd sabah yenidən keçirilə bilər.
Paralel iş və bloklaşmalar
Emal işləyərkən mühasiblər də sənəd keçirməyə davam edə bilər. Bu vəziyyətdə diqqət edilməli iki məqam var. Birincisi, emal qeydi oxuduqdan sonra həmin sənəd başqa istifadəçi tərəfindən yenidən keçirilə bilər. Emal bazanı oxuyanda artıq yeni dəyəri görəcək, bu isə yaxşıdır, çünki baza həmişə registrin aktual vəziyyətindən götürülür. İkincisi, iki emal eyni anda işləsə, eyni sətir iki dəfə hesablanar. Buna görə emal alətinin eyni anda yalnız bir nüsxədə işləməsini təmin edin.
Reqlament işləri üçün eyni qayda keçərlidir: iş uzun çəkirsə və növbəti başlanma vaxtı gəlirsə, ikinci nüsxə birincinin üstünə düşməməlidir. Sadə yanaşma emalın əvvəlində işləyən fon işinin olub-olmadığını yoxlamaq və varsa, yeni işi işə salmamaqdır. Kiçik tranzaksiyalar burada da kömək edir, çünki hər tranzaksiya qısa müddətə kilid saxlayır və başqa istifadəçiləri gözlətmir.
Emal aləti istifadəçi üçün necə görünməlidir
Yaxşı alət mürəkkəb olmamalıdır, amma mühasibin üç sualına cavab verməlidir:
- Nə gözləyir? Gözləyən qeydlərin sayı, dövr və növ üzrə siyahı.
- Nə ediləcək? Bağlanma tarixi və bu tarixə görə qərar: birbaşa yeniləmə və ya fərq.
- Nə edildi? Yenilənən, dəyişməyən və xətaya düşən sətirlərin sayı.
Düyməni basmazdan əvvəl mühasib siyahını görməlidir, sonra isə hesabat almalıdır. Məsələn, 40 qeydin 36-sı yeniləndi, 3-ü dəyişmədi, 1-i xətaya düşdü kimi nəticə mühasibə növbəti addımı aydın göstərir. Xətaya düşən sətir üçün jurnalda səbəb tapılır, səbəb aradan qaldırılır və düymə yenidən basılır. Bu dəfə yalnız həmin sətir işlənir, çünki digərləri artıq siyahıda deyil.
Alətin işləmə hüququnu da unutmayın. Keçmiş dövr rəqəmlərini dəyişən alət hər istifadəçiyə açıq olmamalıdır. Bu emal üçün ayrıca rol müəyyən etmək, ondan kimin istifadə etdiyini isə jurnalda izləmək məqsədəuyğundur.
Böyük həcmlərdə hissələrlə emal
Siyahı minlərlə sətirə çatanda bir dəfəyə hamısını götürmək əlverişsiz olur. Nümunə hesablamaya baxaq: 5 000 qeydin hər birinə 0,2 saniyə sərf olunursa, emal 5 000 × 0,2 = 1 000 saniyə, yəni təxminən 17 dəqiqə çəkir. Sorğuya ПЕРВЫЕ 500 əlavə edib emalı hissələrə bölsəniz, 10 hissənin hər biri təxminən 100 saniyə alır. İş dayandırılsa belə, artıq işlənmiş hissələr itmir, çünki onların qeydləri siyahıdan silinib.
Hissələrə bölmənin əlavə üstünlüyü də var: hissələr arasında fasilə verərək digər istifadəçilərə imkan yaradırsınız. Emal gündüz işlədilməli olduqda bu yaxşı kompromisdir. Gecə işləyən reqlament işi üçün isə hissələrə bölmə daha çox xəta və vaxt nəzarəti baxımından faydalıdır.
Təkrar işə salınma sınağı
Yaxşı yazılmış emal təkrar işə salındıqda heç bir şeyi dəyişməməlidir. Bunu rəqəmlə yoxlamaq asandır. Birinci işləmədən sonra mükafat 190,00 AZN olub və siyahı boşalıb. Emalı ikinci dəfə işə saldıqda oxunacaq sətir yoxdur, deməli heç bir yazılış aparılmır.
İndi daha çətin halı yoxlayın: siyahıya sətri əl ilə qaytarın və emalı yenidən işlədin. Baza dəyişmədiyi üçün hesablanan nəticə yenə 190,00 AZN olacaq, müqayisə sətri isə yazılışın qarşısını alacaq. Registrdə heç nə dəyişməyəcək, sətir isə silinəcək. Bu sınağı keçən emal uğursuz gecə işindən sonra təkrar işə salınmağa hazırdır.
Emalın keyfiyyətini necə yoxlamalı
Yaxşı emal üç sualla yoxlanılır. Xəta baş verəndə qeyd itirmi? İkinci dəfə işə salınanda rəqəmlər dəyişirmi? Yalnız lazım olan sətirlər yenilənirmi? Bu suallara «xeyr, xeyr, bəli» cavabı alınırsa, emal etibarlıdır. Müvafiq test ssenarisini bir dəfə yazmaq, gələcəkdə hər konfiqurasiya dəyişikliyindən sonra emalın sınanmasını sadələşdirir və istifadəçi düzəlişlərini adi iş prosesinə çevirir.
Testləri yazarkən bir sənəddə həm dəyişən, həm də dəyişməyən işçilərin olduğu vəziyyəti mütləq daxil edin. Qeyd dəsti bütün sətirləri yenidən yazdığı üçün məhz belə ssenari başqa işçilərin rəqəmlərinə təsadüfən toxunulub-toxunulmadığını göstərir.
Əlbəttə, bu prosedur yalnız birinci səviyyəni emal edir. Mükafatın yazılması əlavə ödəniş üçün yeni qeyd yarada bilər, ona görə də real sistemlərdə emal dövrə şəklində təşkil olunur və siyahı boşalana qədər işləyir. Bu məntiq düzgün qurulmayanda proqram sonsuz dövrəyə düşə bilər, buna görə də addım limiti olmadan belə emal yazılmamalıdır.
Tez-tez verilən suallar
Emal prosedurunu sənədin keçirilməsinə əlavə etmək olarmı?
Texniki olaraq olar, amma tövsiyə olunmur. Sənədin keçirilməsi sürətli olmalıdır və eyni tranzaksiyada çox sayda başqa sənədi yeniləmək həm gözləməni, həm də bloklaşma riskini artırır.
Niyə hər sənədi ayrıca tranzaksiyada emal edirik?
Bir sənəddə xəta olduqda digərlərinin nəticəsi itmir, xətalı sənədin qeydi isə siyahıda qalır və sonradan yenidən emal oluna bilir.
Reqlament işi nə vaxt daha uyğundur?
Düzəlişlər çox olanda və emalın iş vaxtından kənarda, gecə işləməsi məqbul olanda. Mühasibin nəticəni dərhal görməsi vacibdirsə, ayrıca emal aləti uyğundur.
Bağlı dövrün qeydi siyahıdan silinməlidirmi?
Fərq cari dövrə yazılıbsa, bəli. Mühasibin baxışını gözləyirsə, onu saxlayın, amma bunu hesabatda aydın göstərin ki, unudulmasın.
1C hesablama registrləri üzrə peşəkar dəstək lazımdır?
KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, əməkhaqqı və uçot həlləri, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.
KodYaz · 1C proqramlaşdırma kursu · Modul 6 · Hesablama registrləri





