1C proqramlaşdırmada peşəkar yanaşma – biznesiniz üçün optimal həllər

1C proqramlaşdırma üçün fərdi həllər
1C Avtomatlaşdırma

1C sisteminin fərdiləşdirilməsi, yeni modullar və mövcud funksiyaların genişləndirilməsi.

1C ilə biznesin rəqəmsal avtomatlaşdırılması
Xidmətlərimiz

1C proqramlaşdırma, fərdi həllər, inteqrasiyalar və biznes proseslərinin avtomatlaşdırılması.

KodYaz 1C proqramlaşdırma təlimi
Təlimlər

1C proqramlaşdırma dərsləri, praktiki tapşırıqlar və peşəkar inkişaf.

KodYaz ilə rəqəmsal inteqrasiya ofisi
Rəqəmsal həllər

API inteqrasiyaları, avtomatlaşdırılmış iş axınları və süni intellekt əsaslı həllər.

Hesablama registriSorğu diliOxuma müddəti: ≈ 12 dəq

Əməkhaqqı hesablamasının ən vacib iki rəqəmi normadır və işlənmiş gündür. Hər ikisini 1C-də ДанныеГрафика virtual cədvəli verir, amma cədvəlin dörd oxşar sahəsi var və yanlış seçim birbaşa pula təsir edir. Məqalədə qurulma şərtlərini, sahələrin mənasını və tam hesablama kodunu görəcəksiniz.

Məqalədə nələri öyrənəcəksiniz

qrafik registrini hesablama registrinə necə bağlamağı, dörd hesablanmış sahənin fərqini, sənəd keçirilərkən məbləği necə hesablamağı və nümunə rəqəmləri necə yoxlamağı

Aylıq əməkhaqqının riyaziyyatı sadədir: tarifi ayın iş gününə bölürsünüz və işlənmiş günlə vurursunuz. Çətinlik rəqəmlərin özündədir. Ayın iş günü qrafikdən asılıdır, işlənmiş gün isə həm qrafikdən, həm də xəstəlik və məzuniyyət kimi hadisələrdən. ДанныеГрафика virtual cədvəli bu iki amili bir sorğuda birləşdirir.

Cədvəlin gücü onun zəif yeridir: oxşar adlı dörd sahə verir. Sorğu səhvsiz işləyir, amma yanlış sahə seçilibsə, nəticə də yanlışdır. Ona görə sahələrin mənasına keçməzdən əvvəl hansı metadatanın lazım olduğunu görək. Nümunələrdə Hesablamalar hesablama registri, GunlukQrafik məlumat registri, Gun isə qrafikin resursudur.

Cədvəl yaranması üçün nə lazımdır

Qrafik registri hər gün üçün norma dəyərini saxlayan məlumat registridir. Platforma onu tarixlər üzrə gəzə bilsin deyə tarix tipli ölçü tələb olunur, ona görə qrafik registri adətən qeyri-periodik qurulur: tarix zamanı periodla deyil, ölçü ilə ifadə olunur. Səbəb qrafikin sabit olması deyil, əksinə, hər günün ayrıca sətir olmasıdır. Qeyri-periodik registrin quruluşu ilə bağlı qeyri-periodik və periodik registr müqayisəsinə baxa bilərsiniz.

HaradaXassə və ya sahəNümunə dəyər
Məlumat registri GunlukQrafikÖlçülərQrafik, Tarix (Дата tipi)
Məlumat registri GunlukQrafikResursGun: iş günü 1, istirahət 0
Hesablama registriГрафикGunlukQrafik
Hesablama registriЗначение графикаGun
Hesablama registriДата графикаTarix
Hesablama registrinin rekvizitiСвязь с графикомQrafik sahəsi qrafik ölçüsünə bağlanır

Son sətir tez-tez unudulur. Registrdə müxtəlif iş qrafikləri ola bilər: beşgünlük, altıgünlük, növbəli. Hər yazılışın hansı qrafikə baxacağını rekvizitin Связь с графиком xassəsi müəyyən edir. Yazılışda həmin rekvizit boş qalsa, platforma qrafik sətrini tapa bilməyəcək və nəticədə sıfır dəyərlər görəcəksiniz.

Dörd sahə, dörd sual

Hesablanmış sahənin adı resursun adı ilə dövr adından qurulur. Biz resursu Gun adlandırdığımız üçün dörd sahə əldə edirik. Resurs Saat olsaydı, adlar uyğun olaraq SaatПериодДействия və s. olardı.

SahəQrafik hansı dövr üzrə toplanırNə üçündür
GunПериодРегистрацииYazılışın qeydiyyat dövrüAyın tam norması
GunПериодДействияYazılışın fəaliyyət dövrüYazılışın aid olduğu dövrün norması
GunФактическийПериодДействияYerdəyişmədən sonra qalan dövrHəqiqətən işlənmiş günlər
GunБазовыйПериодYazılışın baza dövrüOrta gündəlik və s. üçün gün sayı
«Ayın norması» ifadəsi ilə ehtiyatlı olun

GunПериодДействия ayı deyil, yazılışın fəaliyyət dövrünü əsas götürür. Yazılış 1-30 apreli əhatə edirsə, norma 22-dir. Əgər işçi 13 apreldə işə başlayıbsa və yazılış 13-30 aprel üçündürsə, sahə yalnız həmin aralığın iş günlərini verəcək. Bu halda ayın tam norması üçün GunПериодРегистрации sahəsi lazımdır.

Rəqəmləri konkretləşdirək. Nümunədə 2026-cı ilin apreli götürülür, beşgünlük qrafik işləyir, bayram günləri sadəlik üçün nəzərə alınmır. Ayın iş günü 22-dir, xəstəlik 13-17 aprel (bazar ertəsindən cümə gününə) 5 iş gününü aparır. Baza dövrü fevraldır, fevralda 20 iş günü var.

010203022 günПериодРегистрации22 günПериодДействия17 günФактическийПериодДействия20 günБазовыйПериод
Şəkil 1. Nümunə: 1-30 aprel əməkhaqqı yazılışı üçün dörd sahənin dəyəri

İlk iki sütunun eyni olması təsadüfdür: yazılış ayın tam dövrünü əhatə edir. Yazılışın dövrü qısa olsaydı, onlar ayrılacaqdı. Üçüncü sütun isə ödəniləcək günləri göstərir, yəni 22 − 5 = 17. Eyni rəqəmlər aşağıdakı ay qrafikində də görünür: 1-12 aprel aralığında 8 iş günü, 18-30 aprel aralığında isə 9 iş günü var.

1-12 aprel13-17 aprel18-30 aprelQrafik üzrə norma8 gün5 gün9 günXəstəlik5 günFakt8 gün9 gün
Şəkil 2. Nümunə: aprel ayında iş günlərinin intervallara bölünməsi

Sorğu necə qurulur

Əvvəlcə yalnız oxuyan sadə sorğunu görək. ДанныеГрафика cədvəlinin də Условие parametri var: bura dövr, qeydiyyatçı və ya hesablama növü kimi süzgəclər yazılır. Parametrsiz yazılış işləyir, amma bütün registri əhatə edir, bu isə real bazada ciddi yavaşlamaya səbəb olur.

ВЫБРАТЬ
Graf.Isci КАК Isci,
Graf.ВидРасчета КАК HesablamaNovu,
Graf.GunПериодРегистрации КАК AyNormasi,
Graf.GunПериодДействия КАК YazilisNormasi,
Graf.GunФактическийПериодДействия КАК Faktiki
ИЗ
РегистрРасчета.Hesablamalar.ДанныеГрафика(
ПериодРегистрации = &Period
И ВидРасчета = ЗНАЧЕНИЕ(ПланВидовРасчета.HesablamaNovleri.Emekhaqqi)) КАК Graf

Bu cədvəl hər registr yazılışı üçün bir sətir qaytarır, yəni intervallara bölünmür. İki real intervalı olan əməkhaqqı yazılışında Faktiki artıq toplanmış dəyərdir: 8 + 9 = 17. Burada resurs üzrə cəm tələsi yoxdur, çünki intervallar artıq birləşdirilib.

Sənəd keçirilərkən hesablamanın tam kodu

Standart yanaşma üç mərhələdən ibarətdir. Əvvəlcə tarixləri olan, məbləği boş yazılışlar registrə yazılır, çünki sorğu yalnız bazadakı məlumatı görür. Sonra virtual cədvəldən günlər oxunur və məbləğ hesablanır. Sonda yazılışlar yenidən yazılır.

YazılışlarıyaratBazaya yazДанныеГрафикаoxuMəbləği hesablaYenidən yaz
Şəkil 3. Keçirmə zamanı əməkhaqqı məbləğinin hesablanması
Движения.Hesablamalar.Записать();
Запрос = Новый Запрос;
Запрос.Текст =
"ВЫБРАТЬ
|    Graf.НомерСтроки КАК SetirNomresi,
|    Graf.GunПериодРегистрации КАК Norma,
|    Graf.GunФактическийПериодДействия КАК Fakt
|ИЗ
|    РегистрРасчета.Hesablamalar.ДанныеГрафика(
|        Регистратор = &Ссылка
|            И ВидРасчета = ЗНАЧЕНИЕ(ПланВидовРасчета.HesablamaNovleri.Emekhaqqi)) КАК Graf";
Запрос.УстановитьПараметр("Ссылка", Ссылка);
Выборка = Запрос.Выполнить().Выбрать();
Пока Выборка.Следующий() Цикл
Движение = Движения.Hesablamalar[Выборка.SetirNomresi - 1];
Если Выборка.Norma > 0 Тогда
Движение.Mebleg = Движение.Tarif * Выборка.Fakt / Выборка.Norma;
Иначе
Движение.Mebleg = 0;
КонецЕсли;
КонецЦикла;
Движения.Hesablamalar.Записать(, Истина);

Kodda bir neçə qərar diqqətə layiqdir. НомерСтроки yazılışı qeyd dəstinin elementi ilə əlaqələndirir, buna görə indeks vahid azaldılır. Norma sıfırdan fərqli olduğu yoxlanır, çünki qrafikdə məlumat olmayan halda sıfıra bölmə baş verməməlidir. Sonuncu sətirdə ikinci parametr ТолькоЗапись dəyərinə qoyulur: dəyişən yalnız məbləğdir, tarixlər olduğu kimi qalır. Qeyd dəsti ilə iş barədə ətraflı НаборЗаписей izahında oxuya bilərsiniz.

Nümunə üçün tarif 1100 AZN-dir. Düstur belə işləyir: 1100 × 17 / 22 = 850 AZN. Gündəlik dərəcə 50 AZN-dir, ödənilməyən beş gün 250 AZN edir. Yoxlama aydındır: 850 + 250 = 1100.

Ayın ortasında işə qəbul: məxrəci necə seçmək

Yuxarıdakı kodda məxrəc üçün GunПериодРегистрации götürülməsi təsadüfi deyil. Fərz edin ki, işçi 13 apreldə işə başlayıb, onun əməkhaqqı yazılışı 13-30 aprel dövrünə aiddir. Həmin aralıqda 14 iş günü var: 13-17 aprel (5), 20-24 aprel (5) və 27-30 aprel (4). Ayın qrafik norması isə əvvəlki kimi 22-dir, işçi xəstə olmayıb, faktiki gün də 14-dür.

Məxrəc üçün seçimDüstur (nümunə)Nəticə
GunПериодРегистрации (22)1100 × 14 / 22700 AZN, işlənən hissə düzgündür
GunПериодДействия (14)1100 × 14 / 141100 AZN, 400 AZN artıq ödəniş

Yazılışın dövrü tam ayı əhatə edəndə bu iki sahə bərabərdir və fərq görünmür, buna görə səhv uzun müddət gizli qalır. Bir ay ərzində yeni işçi qəbulu baş verəndə isə birdən-birə tam maaş hesablanır. Başqa bir incə hal keçmiş dövrün düzəlişidir: yazılış aprel ayında qeydiyyatdan keçir, amma fəaliyyət dövrü martdadır. Bu halda aprelin norması martdakı hesablama üçün yararlı deyil və məxrəc metodikanıza görə başqa mənbədən (məsələn yazılışın fəaliyyət dövrünün ayı üzrə) götürülməlidir. Ona görə sahəni kor-koranə köçürməyin, yazılışın hansı ay üçün və hansı ayda hesablandığına baxın.

Saat, növbə və digər qrafik növləri

Qrafikin resursu mütləq gün olmalı deyil. Saatlıq uçot aparılan müəssisədə resurs Saat adlanır və sətirdə 8, növbəli işdə 12 kimi dəyərlər saxlanılır. Sorğuda sahə adları avtomatik olaraq SaatПериодДействия və SaatФактическийПериодДействия şəklini alır, hesablama məntiqi isə dəyişmir. İki fərqli ölçü lazımdırsa, qrafik registrində iki resurs saxlamaq olar, amma registrin Значение графика xassəsində yalnız birini göstərirsiniz.

Qrafik seçimi sadəcə texniki məsələ deyil. Eyni işçi üçün günlük və saatlıq norma fərqli nəticə verə bilər: qısaldılmış iş günü olan ayda iş günlərinin sayı dəyişmir, saatların sayı isə azalır. Hansı vahiddə ödəniş aparıldığını əvvəlcədən müəyyən edin, qrafiki də bu vahidlə doldurun. Vahidi sonradan dəyişmək üçün həm qrafik məlumatları, həm də hesablama alqoritmi yenidən nəzərdən keçirilməlidir.

Bir məqamı da unutmayın: qrafik dəyəri dəyişdirilərsə, artıq hesablanmış məbləğlər avtomatik yenilənmir. Virtual cədvəl yeni dəyəri göstərəcək, amma registrin resursunda köhnə hesab qalacaq. Ona görə tamamlanmış ayın qrafikini dəyişməzdən əvvəl həmin ayın hansı sənədlərə təsir etdiyini aydınlaşdırmaq və lazım gələrsə, onları yenidən keçirmək lazımdır.

Bir neçə ay üzrə mənzərə

Qrafik cədvəlinin dəyəri təkcə bir ayda deyil, dövrlər arasında da görünür. Hər ay norma fərqli olduğundan eyni tarif, eyni işçi və eyni aktivlikdə gündəlik dərəcə dəyişir. Aşağıdakı xətt nümunə işçinin yanvar-aprel normalarını və faktiki günlərini göstərir, xəstəlik yalnız apreldə olub.

0102030YanvarFevralMartAprel2217NormaFakt
Şəkil 4. Nümunə: dörd ay üzrə qrafik norması və faktiki iş günləri

Fevralda norma 20 gün olduğundan 1100 AZN tarif gündə 55 AZN edir, yanvarda və martda isə 50 AZN. Bu fərq qanun və ya siyasət məsələsi deyil, sadəcə nümunədəki sadə düsturun nəticəsidir. Ödəniş metodikanızda ayın orta göstəricisi tətbiq olunursa, bunu hesablama alqoritminə ayrıca salmaq lazımdır. Virtual cədvəl sizə rəqəmləri verir, metodikanı isə siz seçirsiniz.

Qrafik məlumatını necə doldurmaq və yoxlamaq

Ən yaxşı alqoritm belə qrafik registri boş olanda sıfır qaytarır. Yeni il başlayanda hər qrafik üçün bütün tarixlər əvvəlcədən yaradılmalıdır, istirahət günləri üçün də sətir saxlamaq faydalıdır: resurs sıfır olsa da, sətrin varlığı həmin günün nəzərdən keçirildiyini göstərir. Bunu ayrı bir doldurma emalı və ya reqlament tapşırığı ilə etmək rahatdır.

  1. Hər qrafik üçün ilin bütün tarixləri qeydə alınıb, boşluq yoxdur.
  2. Bir qrafikin ayı üzrə resurs cəmi təqvimə baxmaqla əl ilə yoxlanıb.
  3. Hesablama yazılışlarında qrafik rekviziti doldurulub.
  4. Bir işçi üçün dörd sahə çıxarılıb, əl hesabı ilə tutuşdurulub.
  5. Ayın ortasında işə qəbul olunan işçi üzərində sahələr ayrıca yoxlanıb.

Qrafik sahəsini hesabatda göstərmək

Hesablama sənədində işlədilən sahələr hesabatlarda da faydalıdır. İşçilər üzrə ayın norma, fakt və fərq sütunlarını göstərən sadə hesabat mühasibin əl ilə apardığı bir çox yoxlamanı əvəz edir. Fərq sütunu sıfırdan böyükdürsə, həmin işçinin ayında yerdəyişmə olub və səbəbi sənədlər üzrə izləmək olar. Hesabatı qurarkən də filtrləri virtual cədvəlin parametrinə yazın, yekun sətirlərdə isə gün sütunlarının cəmlənməsinin mənasını yoxlayın: müxtəlif işçilərin normalarını toplamaq iş həcmini göstərir, amma bir işçinin eyni ayda iki yazılışının normasını toplamaq rəqəmi süni şəkildə artıra bilər.

Tipik səhvlər

Məxrəc və surətin yerini dəyişmək

GunПериодДействия surətə yazılarsa, işçi xəstə olduğu 5 günə də pul alır. Əməkhaqqı 1100 AZN çıxır, halbuki nümunədə düzgün məbləğ 850 AZN-dir. Sorğu heç bir xəta vermir.

Baza gününü norma kimi işlətmək

GunБазовыйПериод başqa dövrün göstəricisidir. Yazılışın baza dövrü yoxdursa, bu sahə mənasız olur və ümumiyyətlə cədvəldə görünməyə bilər.

Düzgün yanaşma

Sorğuya hər dörd sahəni də çıxarın, bir yazılış üçün əl ilə hesablayın və uyğunluğu görəndən sonra lazım olmayanları silin. Bu, iki dəqiqə çəkir, amma ay sonundakı mübahisələrin çoxunu aradan qaldırır.

Yoxlamanı avtomatlaşdırmaq da çətin deyil: faktiki gün normadan böyük çıxan yazılışları seçən kiçik bir sorğu ən kobud səhvləri dərhal üzə çıxarır. Belə sətir olmamalıdır, varsa, qrafik və ya tarixlər yanlış doldurulub, ona görə səbəbi dərhal araşdırın.

Nəticə

ДанныеГрафика əməkhaqqı üçün iki əsas rəqəmi verir. Bunlar yazılışa aid norma və yerdəyişmədən sonra qalan fakt günləridir. Düzgün işləməsi üçün qrafik registri tarixlə qurulmalı, registrin üç qrafik xassəsi doldurulmalı və yazılışlarda qrafik rekviziti boş qalmamalıdır. Sahə seçimində isə hər ad üçün «hansı dövr üzrə?» sualını verin, cavab sizi düzgün sütuna aparacaq. Hesabat tərəfdə isə eyni rəqəmləri SKD ilə hesablama registrləri arasındakı körpü vasitəsilə göstərmək olar.

Tez-tez verilən suallar

ДанныеГрафика üçün qrafik registri necə olmalıdır?

Bu, tarix tipli ölçüsü olan qeyri-periodik məlumat registridir. Hər gün üçün ayrıca sətir saxlanır, resursu isə həmin günün norma dəyəridir, məsələn iş günü üçün 1, istirahət günü üçün 0.

GunПериодДействия və GunФактическийПериодДействия fərqi nədir?

Birincisi yazılışın fəaliyyət dövrü üzrə qrafik dəyəridir, ikincisi isə yerdəyişmədən sonra qalan günlər üzrə. Nümunədə birincisi 22, ikincisi 17 olur. Düsturda faktiki gün surətdə durur, məxrəcdə isə ayın norması olmalıdır.

GunПериодДействия həmişə ayın normasını verirmi?

Xeyr. Bu sahə yazılışın öz fəaliyyət dövrünə görə hesablanır. Yazılış ayın yalnız bir hissəsini əhatə edirsə, nəticə ayın normasından az olacaq. Ayın tam norması üçün yazılış tam ayı əhatə etməlidir və ya GunПериодРегистрации sahəsi ilə tutuşdurulmalıdır.

Niyə sorğu boş və ya sıfır qaytarır?

Ən çox səbəb qrafik registrində həmin tarixlər üçün məlumatın olmaması, qrafik identifikatorunun yazılışda boş qalması və ya sorğunun hərəkətlər yazılmamış icra edilməsidir.

Bu sahələrin adını necə tapım?

Ad qrafik registrinin resurs adı ilə dövr adından qurulur. Resurs Gun adlanırsa, sahələr GunПериодДействия, GunФактическийПериодДействия, GunПериодРегистрации və GunБазовыйПериод olacaq.

1C hesablama registrləri üzrə peşəkar dəstək lazımdır?

KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, əməkhaqqı və uçot həlləri, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.

KodYaz · 1C proqramlaşdırma kursu · Modul 6 · Hesablama registrləri