1C proqramlaşdırmada peşəkar yanaşma – biznesiniz üçün optimal həllər

1C proqramlaşdırma üçün fərdi həllər
1C Avtomatlaşdırma

1C sisteminin fərdiləşdirilməsi, yeni modullar və mövcud funksiyaların genişləndirilməsi.

1C ilə biznesin rəqəmsal avtomatlaşdırılması
Xidmətlərimiz

1C proqramlaşdırma, fərdi həllər, inteqrasiyalar və biznes proseslərinin avtomatlaşdırılması.

KodYaz 1C proqramlaşdırma təlimi
Təlimlər

1C proqramlaşdırma dərsləri, praktiki tapşırıqlar və peşəkar inkişaf.

KodYaz ilə rəqəmsal inteqrasiya ofisi
Rəqəmsal həllər

API inteqrasiyaları, avtomatlaşdırılmış iş axınları və süni intellekt əsaslı həllər.

Hesablama registriNümunəOxuma müddəti: ≈ 12 dəq

Yerdəyişmə mexanizmini ən yaxşı başa düşmək yolu bir nümunəni tarixbətarix hesablamaqdır. Bu məqalədə oktyabr ayında 5 iş günü xəstələnən işçinin əməkhaqqısı addım-addım tapılır. Platformanın hansı işi gördüyünü, hansı işi isə kodun görməli olduğunu rəqəmlər üzərində ayıracağıq.

Məqalədə nələri öyrənəcəksiniz

fəaliyyət dövrünün necə parçalandığını, faktiki iş günlərinin ДанныеГрафика ilə necə alındığını və 850 AZN nəticəsini kalkulyatorla necə yoxlayacağınızı

Yerdəyişmə anlayışı sözlə izah olunanda sadə görünür, amma praktikada iki sual qarışır: platforma nəyi kəsir və məbləği kim hesablayır? Bu suallara cavab vermək üçün bir konkret işçi götürürük və bütün rəqəmləri tarixlərlə birlikdə hesablayırıq. Bütün rəqəmlər nümunədir və yalnız mexanizmi göstərmək üçün seçilib.

Burada istifadə edəcəyimiz əsas termin faktiki fəaliyyət dövrüdür (ФактическийПериодДействия). Bu, yazılışın istədiyi dövrdən yerdəyişmədən sonra qalan real günlərdir. Sənəddə göstərilən ilkin interval isə sadəcə fəaliyyət dövrü adlanır.

Nümunənin şərtləri: tarif, qrafik və xəstəlik

İşçinin aylıq nümunə tarifi 1100 AZN-dir. Hesablama ayı 2026-cı ilin oktyabrıdır. Beşgünlük nümunə qrafikdə, bayram günlərini nəzərə almadan, oktyabrda 22 iş günü var: oktyabrın 1-i cümə axşamıdır və ayda 9 şənbə-bazar günü olur, 31 − 9 = 22. Deməli bir iş gününün dəyəri 1100 ÷ 22 = 50 AZN edir.

İki sənəd var. Əməkhaqqı sənədi 01.10-31.10 fəaliyyət dövrü ilə yazılış yaradır. Xəstəlik vərəqəsi isə 12.10 bazar ertəsindən 18.10 bazar gününə qədərdir: 7 təqvim günü, onlardan 5-i iş günüdür.

ParametrNümunə dəyərHesablama
Aylıq tarif1100 AZNVerilir
Ayın norması22 iş günü31 təqvim günü − 9 istirahət günü
Günlük dəyər50 AZN1100 ÷ 22
Xəstəlik dövrü12.10-18.107 təqvim günü
Xəstəlikdəki iş günləri512, 13, 14, 15, 16 oktyabr

Tarixləri seçərkən bir yoxlama aparmaq faydalıdır: 11 ardıcıl təqvim günü içində beşgünlük qrafikdə ən azı 7 iş günü olur, ona görə də “10-20 tarixləri arasında 5 iş günü” kimi şərt reallığa uyğun gəlmir. Hesablama nümunəsində tarix ilə günlərin sayı həmişə üst-üstə düşməlidir, əks halda yoxlama zamanı qrafik obyektini günahlandıracaqsınız.

Fəaliyyət dövrü necə parçalanır

Əməkhaqqı növünün Вытесняющие siyahısında Xəstəlik yazılıdırsa, platforma əməkhaqqı yazılışının real günlərini tapanda xəstəlik yazılışını nəzərə alır. 12-18 oktyabr günləri ortadan çıxarılır və vahid interval iki parçaya bölünür.

1-11 okt12-18 okt19-31 oktƏməkhaqqı, istənən01.10-31.10 (31 təqvim günü)Xəstəlik7 günƏməkhaqqı, faktiki11 gün13 gün
Şəkil 1. Əməkhaqqının fəaliyyət dövrü iki faktiki parçaya bölünür
ParçaTarixlərTəqvim günüİş günüDəyər
Əməkhaqqı, 1-ci parça01.10-11.10117350 AZN
Xəstəlik (kəsilən hissə)12.10-18.1075250 AZN çıxılır
Əməkhaqqı, 2-ci parça19.10-31.101310500 AZN
Cəmi3122850 AZN qalır

Cədvəldə iki yoxlama var. Təqvim günlərinin cəmi 11 + 7 + 13 = 31-dir, yəni heç bir gün itməyib. İş günlərinin cəmi 7 + 5 + 10 = 22-dir, yəni norma qorunub. Əməkhaqqının qalan hissəsi 350 + 500 = 850 AZN olur. Eyni nəticəni başqa yolla da alırıq: 17 × 50 = 850 və ya 1100 − 250 = 850.

05001 000350 AZN1-ci parça250 AZNKəsilən hissə500 AZN2-ci parça850 AZNYekun əməkhaqqı
Şəkil 2. Əməkhaqqının parçalar üzrə payı və qalan məbləğ (nümunə)

Platforma nəyi edir, kod nəyi edir

Vacib dəqiqləşdirmə budur: platforma heç vaxt resursdakı məbləği özü azaltmır. O, yalnız hansı günlərin qaldığını hesablayır. Məbləğ üçün kod iki rəqəmə ehtiyac duyur: istənən dövrdəki iş günləri və faktiki dövrdəki iş günləri. Bu rəqəmləri ДанныеГрафика virtual cədvəli verir. Həmin cədvəl hesablama registri ilə iş qrafiki saxlayan məlumat registrini əlaqələndirir.

Nümunədə iş qrafiki IsQrafikleri adlı məlumat registridir: ölçüləri qrafik və tarix, resursu Deyer, yəni həmin gündəki iş günü dəyəri (1 və ya 0). Hesablama registrinin xassələrində qrafik, qrafik resursu və qrafik tarixi göstərilir. Bu əlaqə olduqda, virtual cədvəldə DeyerПериодДействия və DeyerФактическийПериодДействия sahələri yaranır.

// Əməkhaqqı sənədinin keçirilməsi: əvvəlcə yazılışlar registrə yazılır
Движения.Hesablamalar.Записывать = Истина;
Для Каждого Строка Из Iscler Цикл
Движение = Движения.Hesablamalar.Добавить();
Движение.ПериодРегистрации    = НачалоМесяца(Дата);
Движение.ВидРасчета           = ПланыВидовРасчета.HesablamaNovleri.Emekhaqqi;
Движение.ПериодДействияНачало = НачалоМесяца(Дата);
Движение.ПериодДействияКонец  = КонецМесяца(Дата);
Движение.Isci                 = Строка.Isci;
Движение.Qrafik               = Строка.Qrafik;
Движение.Tarif                = Строка.Tarif;
КонецЦикла;
Движения.Hesablamalar.Записать();
// Yazılışdan sonra norma və faktiki günlər oxunur
Запрос = Новый Запрос;
Запрос.Текст =
"ВЫБРАТЬ
|    Графики.НомерСтроки КАК НомерСтроки,
|    Графики.DeyerПериодДействия КАК Norma,
|    Графики.DeyerФактическийПериодДействия КАК Fakt
|ИЗ
|    РегистрРасчета.Hesablamalar.ДанныеГрафика(
|        Регистратор = &Ссылка
|        И ВидРасчета = &Emekhaqqi) КАК Графики";
Запрос.УстановитьПараметр("Ссылка", Ссылка);
Запрос.УстановитьПараметр("Emekhaqqi", ПланыВидовРасчета.HesablamaNovleri.Emekhaqqi);
Выборка = Запрос.Выполнить().Выбрать();
Пока Выборка.Следующий() Цикл
Запись = Движения.Hesablamalar[Выборка.НомерСтроки - 1];
Если Выборка.Norma > 0 Тогда
Запись.Netice = Запись.Tarif * Выборка.Fakt / Выборка.Norma;
Иначе
Запись.Netice = 0;
КонецЕсли;
КонецЦикла;
Движения.Hesablamalar.Записать();

Kodda iki yazma əməliyyatının olması təsadüf deyil. Birinci yazma platformaya yazılışları registrdə görmək və onların faktiki dövrünü hesablamaq imkanı verir. Sorğu bundan sonra düzgün günləri oxuyur. İkinci yazma isə hesablanmış Netice dəyərini saxlayır. Sənədin hərəkət yazma mexanizmi ilə tanışlığınız azdırsa, qeyd dəsti haqqında məqalə bu hissəni aydınlaşdıracaq.

Formulun mənası

Nümunəmiz üçün Norma = 22, Fakt = 17, Tarif = 1100. Nəticə 1100 × 17 ÷ 22 = 850 AZN edir. Formulda 50 AZN günlük dəyəri ayrıca saxlanmır, çünki yuvarlaqlaşdırma xətası bir yerdə toplanmasın deyə əvvəlcə vurmaq, sonra bölmək daha etibarlıdır.

Xəstəlik ödənişi ilə birlikdə ayın yekunu

Xəstəlik yazılışı öz alqoritmi ilə hesablanır. Nümunə üçün orta günlük əməkhaqqının 70%-ni götürək. Burada 70% yalnız nümunə dərəcədir, faktiki qayda qüvvədə olan normativlərə və müəssisənin siyasətinə əsasən müəyyən olunur. Sadəlik üçün orta günlük əməkhaqqı da 50 AZN kimi qəbul edilir. Xəstəlik ödənişi: 5 × 50 × 70% = 175 AZN.

Yerdəyişmə işləyəndə ay üzrə cəmi 850 + 175 = 1025 AZN olur. Yerdəyişmə olmasa, kod Fakt = 22 oxuyacaq və əməkhaqqı 1100 AZN qalacaq: cəmi 1100 + 175 = 1275 AZN. Fərq düz 250 AZN-dir, yəni xəstəlik günləri üçün artıq ödənilən əməkhaqqı.

05001 0001 5001 025Yerdəyişmə işləyir1 275Qayda yoxdurƏməkhaqqıXəstəlik ödənişi
Şəkil 3. Yerdəyişmənin ay yekununa təsiri (nümunə, AZN)

Fərqi zaman üzrə də görmək olar. Aşağıdakı xətt ay boyu yığılan əməkhaqqını həftələr üzrə göstərir. Birinci həftədə 2 iş günü (1-2 oktyabr), sonrakı həftələrdə isə hərəsində 5 iş günü var. Xətlər yalnız xəstəlik həftəsində ayrılır və ayrılıq bir daha bağlanmır.

05001 0001 5001-2 okt5-912-1619-2326-308501 100Yerdəyişmə iləYerdəyişməsiz
Şəkil 4. Ay ərzində yığılan əməkhaqqı: yerdəyişmə ilə və yerdəyişməsiz

Kalkulyatorla yoxlama və nəticənin izahı

Konfiqurasiyanı qurandan sonra bu nümunəni test bazasında təkrarlayın və ekrandakı rəqəmləri əvvəlcədən hesablanmış dəyərlərlə tutuşdurun. Rəqəmin özü səhvin yerini də göstərir.

  1. Bir işçi üçün oktyabr əməkhaqqı sənədini keçirin. Xəstəlik yoxdursa, nəticə 1100 AZN olmalıdır.
  2. 12.10-18.10 dövrü üçün xəstəlik sənədini keçirin.
  3. Əməkhaqqı sənədini təkrar keçirin, çünki məbləğ əvvəlki faktiki günlərlə hesablanmışdı.
  4. Registrdə əməkhaqqı yazılışının Netice sahəsinə baxın. Burada 850 olmalıdır.
  5. Faktiki dövr sorğusunu işlədin və iki parçanın 01.10-11.10 və 19.10-31.10 olduğunu təsdiqləyin.
Ekrandakı nəticəEhtimal olunan səbəbİlk baxılacaq yer
850,00Hər şey düzgündürƏlavə yoxlama lazım deyil
1100,00Qayda yoxdur və ya sənəd təkrar keçirilməyibƏməkhaqqı növünün Вытесняющие siyahısı
860,87Qrafikdə əlavə iş günü var (norma 23, fakt 18)IsQrafikleri registri
0,00Qrafik əlaqəsi boşdur, norma sıfır gəlirYazılışın Qrafik sahəsi

Üçüncü sətir xüsusilə ibrətlidir. Təqvimdə səhvən 23 iş günü olarsa, norma 23, fakt 18 olar və nəticə 1100 × 18 ÷ 23 = 860,87 AZN çıxar. Ekranda tam olmayan bir rəqəm görəndə ilk baxılacaq yer qrafik məlumatlarıdır, çünki bütöv norma ilə bütöv fakt nisbətində adətən belə kəsrlər yaranmır.

Sənədlərin sırası nəticəni necə dəyişir

Praktikada əməkhaqqı və xəstəlik sənədləri müxtəlif vaxtlarda keçirilir. Xəstəlik vərəqəsi bəzən ay bitəndən sonra gəlir. Ona görə də eyni rəqəmlərə iki fərqli ardıcıllıqla baxmaq faydalıdır. Faktiki dövr hər iki halda eyni olacaq, çünki platforma registrdəki bütün uyğun yazılışları təhlil edir. Fərq yalnız əməkhaqqı yazılışının Netice sahəsindəki dəyərin nə vaxt hesablandığındadır.

ArdıcıllıqƏməkhaqqı hesablananda faktResursda qalan məbləğLazım olan addım
Əvvəl xəstəlik, sonra əməkhaqqı17 iş günü850 AZNƏlavə addım yoxdur
Əvvəl əməkhaqqı, sonra xəstəlik22 iş günü1100 AZNƏməkhaqqını yenidən hesablamaq
Əməkhaqqı təkrar keçirildikdən sonra17 iş günü850 AZNƏlavə addım yoxdur

İkinci sətir hesablama registrlərində ən çox rast gəlinən vəziyyətdir. Xəstəlik sənədi keçiriləndə əməkhaqqı yazılışının faktiki dövrü yenilənir, amma resursdakı 1100 AZN olduğu kimi qalır. Bağlı aylar üçün isə sənədi sadəcə təkrar keçirmək hər zaman məqbul olmur. Belə hallarda köhnə ay korreksiya edilmir, fərq cari aydakı düzəliş yazılışı ilə əks etdirilir. Hansı yanaşmanın seçilməsi müəssisənin mühasibat siyasətindən asılıdır.

Xəstəliyin yeri dəyişəndə nə baş verir

Nümunəni bir az dəyişək. Xəstəlik 26.10-31.10 tarixlərində olsun. Bu intervalda 5 iş günü var (26-30 oktyabr), 31-i isə şənbədir. Əməkhaqqının faktiki dövrü bu dəfə iki parçaya yox, bir parçaya düşür: 01.10-25.10. Parçanın daxilində 17 iş günü qalır, nəticə isə yenə 17 × 50 = 850 AZN olur.

Buradan vacib bir nəticə çıxır: fraqmentlərin sayı məbləği müəyyən etmir, məbləği faktiki iş günlərinin sayı müəyyən edir. Ona görə də kodda “əgər iki parça varsa” tipli şərtlərə ehtiyac yoxdur. Sorğunun qaytardığı Fakt dəyəri bütün hallarda doğru əsasdır.

Kiçik səhvin illik miqyası

Bir işçidə 250 AZN fərq kiçik görünə bilər. Hesabı miqyasa keçirək. Nümunə olaraq 100 işçisi olan müəssisədə hər işçinin ildə orta hesabla 8 iş günü xəstələndiyini və günlük dəyərin 50 AZN olduğunu götürək. Yerdəyişmə qurulmayıbsa, illik artıq əməkhaqqı 100 × 8 × 50 = 40 000 AZN olacaq. Bu rəqəm yalnız şərti hesablamadır, amma problemin xarakterini yaxşı göstərir: səhv hər ay kiçik hissələrlə yığılır və heç bir xəta mesajı ilə özünü bildirmir.

Bu nümunədə tez-tez buraxılan səhvlər

Xəstəlik yazılandan sonra əməkhaqqını təkrar hesablamamaq

Faktiki dövr dəyişib, amma resursda köhnə 1100 AZN qalıb. Sorğu 2 parça göstərir, hesabat isə 1100 AZN. Bu ziddiyyət görünürsə, problem yerdəyişmədə deyil, məbləğin yenilənməməsindədir.

Təqvim günlərini iş günləri kimi saymaq

Xəstəlik 7 təqvim günüdür deyə əməkhaqqından 7 × 50 = 350 AZN çıxmaq. Düzgün çıxılan yalnız 5 iş gününün dəyəri, yəni 250 AZN-dir.

Fəaliyyət dövrünün sonunu tam gün kimi yazmamaq

КонецМесяца günün son saniyəsini qaytarır. Sənəddən gələn son tarix isə çox vaxt 00:00:00 ilə gəlir. Belə tarixləri КонецДня ilə tamamlayın, yoxsa son gün dövrə düşməyə bilər və iş günlərinin sayı azalar.

Tarixlə işləyən hissədə kiçik bir səhv kimi görünən şey tam bir günlük məbləğin itməsinə gətirib çıxara bilər. Xəstəlik sənədinin son tarixi 18.10 kimi 00:00:00 yazılıbsa, platforma 18 oktyabrı tam gün saymaya bilər. Nümunədə bu gün bazar günüdür və iş günlərinin sayı dəyişmir, amma bülleten 16 oktyabrda bitsəydi, həmin cümə günü əməkhaqqında qalardı.

Kodu yazmazdan əvvəl ПериодРегистрации, fəaliyyət dövrü və digər standart sahələrin nə üçün olduğunu bir daha nəzərdən keçirmək faydalıdır. Hərəkət yazılışının quruluşu hərəkətin anatomiyası məqaləsində ətraflı izah olunub.

Nümunədən çıxan nəticə

Yerdəyişmə iki müstəqil işin birləşməsidir. Platforma istənən dövrü faktiki parçalara bölür: bizim nümunədə 01.10-11.10 və 19.10-31.10. Kod isə həmin parçalardakı iş günlərini oxuyub məbləği hesablayır: 1100 × 17 ÷ 22 = 850 AZN. Bu iki iş bir-birini əvəz etmir. Qayda olmasa günlər yanlış, formul olmasa məbləğ yanlış olacaq. Hər yeni konfiqurasiyanı məhz belə əllə hesablanmış nümunə ilə yoxlayın, çünki hesablama registrində səhv adətən xəta mesajı ilə yox, inandırıcı görünən yanlış rəqəmlə özünü göstərir.

Tez-tez verilən suallar

Platforma əməkhaqqı məbləğini avtomatik azaldırmı?

Xeyr. Platforma faktiki fəaliyyət dövrünü hesablayır, resursdakı məbləği isə kod hesablayıb yazır. Adətən kod ДанныеГрафика virtual cədvəlindən norma və faktiki günləri oxuyub formulu tətbiq edir.

Niyə təqvim günləri ilə yox, iş günləri ilə hesablayırıq?

Çünki aylıq tarif iş qrafikinə görə bölüşdürülür. 12-18 oktyabr intervalında 7 təqvim günü var, amma nümunə qrafikdə onlardan yalnız 5-i iş günüdür. Əməkhaqqından məhz bu 5 gün çıxılır.

Hesabatda 1100 AZN görürəmsə, səbəb nə ola bilər?

Ya Əməkhaqqı növünün Вытесняющие siyahısında Xəstəlik yoxdur, ya xəstəlik sənədi keçirilməyib, ya da əməkhaqqı sənədi xəstəlik yazılandan sonra təkrar hesablanmayıb.

Bu nümunədə 70 faiz qanuni dərəcədirmi?

Xeyr, bu yalnız nümunə dərəcədir. Xəstəlik ödənişinin faktiki qaydası qüvvədə olan normativ aktlara və müəssisənin siyasətinə görə müəyyən edilir.

Xəstəlik bütün ayı tutarsa, əməkhaqqı yazılışı nə olur?

Əməkhaqqı yazılışı tam sıxışdırılır və onun faktiki fəaliyyət dövrü qalmır. ДанныеГрафика faktiki günlər üçün sıfır qaytarır, buna görə düzgün formulla məbləğ də sıfır olur.

1C hesablama registrləri üzrə peşəkar dəstək lazımdır?

KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, əməkhaqqı və uçot həlləri, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.

KodYaz · 1C proqramlaşdırma kursu · Modul 6 · Hesablama registrləri