1C proqramlaşdırmada peşəkar yanaşma – biznesiniz üçün optimal həllər

1C proqramlaşdırma üçün fərdi həllər
1C Avtomatlaşdırma

1C sisteminin fərdiləşdirilməsi, yeni modullar və mövcud funksiyaların genişləndirilməsi.

1C ilə biznesin rəqəmsal avtomatlaşdırılması
Xidmətlərimiz

1C proqramlaşdırma, fərdi həllər, inteqrasiyalar və biznes proseslərinin avtomatlaşdırılması.

KodYaz 1C proqramlaşdırma təlimi
Təlimlər

1C proqramlaşdırma dərsləri, praktiki tapşırıqlar və peşəkar inkişaf.

KodYaz ilə rəqəmsal inteqrasiya ofisi
Rəqəmsal həllər

API inteqrasiyaları, avtomatlaşdırılmış iş axınları və süni intellekt əsaslı həllər.

ƏməkhaqqıKodOxuma müddəti: ≈ 12 dəq

Hesablama registri ilə işləyən keçirmə proseduru adi hərəkət kodundan bir xüsusiyyəti ilə fərqlənir: qeydlər registrə iki dəfə yazılır. Bu təkrarın səbəbini anlamaq sıxışdırmanın və iş qrafikinin necə işlədiyini də aydınlaşdırır.

Məqalədə nələri öyrənəcəksiniz

ОбработкаПроведения prosedurunun tam ardıcıllığını, birinci və ikinci yazılışın fərqini, ТолькоЗапись parametrinin mənasını və ən çox rast gəlinən keçirmə səhvlərini.

Adi qalıq registrinə hərəkət yazmaq sadədir: sətirlər toplanır, sənəd keçirilir, platforma qeydləri bir dəfə yazır. Hesablama registrində isə tipik kod ilk baxışda səhv kimi görünür: Записать() metodu iki dəfə çağırılır, ikinci dəfə isə qəribə bir vergüllə. Bunun səbəbi hesablama registrlərinin dərin xüsusiyyətindədir: registr nəticəni hesablamaq üçün əvvəlcə bazadakı öz qeydlərini oxumalıdır.

Bu məqalədə əməkhaqqı sənədinin keçirmə prosedurunu tam quracaq, hər mərhələdə yaddaşda və bazada nə olduğunu göstərəcəyik.

Yalnız yaddaşda olan qeydin problemi

Aşağıdakı sadə fikir təbii görünür: qeydləri əlavə edək, cəmi hesablayaq, sonra bir dəfə yazaq. Lakin əməkhaqqı düsturu üçün norma gün və faktiki gün lazımdır. Bu dəyərləri platforma ДанныеГрафика virtual cədvəli ilə verir. Virtual cədvəl isə sorğu olduğu üçün yalnız verilənlər bazasındakı qeydləri görür.

Bundan əlavə, faktiki fəaliyyət dövrü (ФактическийПериодДействия) qeydlər yazılanda platforma tərəfindən formalaşır. Yaddaşdakı qeyddə bu məlumat hələ yoxdur. Deməli, hesablama üçün qeydin əvvəlcə bazaya düşməsi şərtdir. Mükafatın bazası da eyni səbəbdən Əməkhaqqının artıq yazılmış məbləğindən asılıdır.

Qeydləri əlavə etЗаписать(): bazayayazılırPlatforma fakt dövrüqururƏməkhaqqını hesablaЗаписать(, Истина)Mükafatı bazadanhesablaЗаписать(, Истина)Keçirmə tamamlandı
Şəkil 1. Əməkhaqqı sənədinin keçirilməsində mərhələlər

Tam keçirmə proseduru

Kod iki hissədən ibarətdir: əvvəlcə hər sənəd sətri üçün registr qeydləri yaradılır, sonra yazılış və hesablama növbələşir. Hərəkət yaradılmadan Записать() çağırmaq heç nəyi yazmır, ona görə birinci hissə mütləqdir.

Процедура ОбработкаПроведения(Отказ, Режим)
Bas = НачалоМесяца(Ay);
Son = КонецМесяца(Ay);
NovEmek = ПланыВидовРасчета.HesablamaNovleri.Emekhaqqi;
NovMuk  = ПланыВидовРасчета.HesablamaNovleri.Mukafat;
// 1. Hərəkətlərin yaradılması
Для Каждого Setir Из Isciler Цикл
Hereket = Движения.Hesablamalar.Добавить();
Hereket.ПериодРегистрации    = Bas;
Hereket.ВидРасчета           = NovEmek;
Hereket.ПериодДействияНачало = Bas;
Hereket.ПериодДействияКонец  = Son;
Hereket.Isci  = Setir.Isci;
Hereket.Tarif = Setir.Tarif;
Если Setir.MukafatFaizi > 0 Тогда
Hereket = Движения.Hesablamalar.Добавить();
Hereket.ПериодРегистрации    = Bas;
Hereket.ВидРасчета           = NovMuk;
Hereket.ПериодДействияНачало = Bas;
Hereket.ПериодДействияКонец  = Son;
Hereket.БазовыйПериодНачало  = Bas;
Hereket.БазовыйПериодКонец   = Son;
Hereket.Isci = Setir.Isci;
Hereket.Faiz = Setir.MukafatFaizi;
КонецЕсли;
КонецЦикла;
// 2. Birinci yazılış: virtual cədvəllər qeydləri görsün
Движения.Hesablamalar.Записать();
// 3. Əməkhaqqı hesablanır və yazılır
HesablamaServis.EmekhaqqiHesabla(Движения.Hesablamalar, NovEmek, Ссылка);
Движения.Hesablamalar.Записать(, Истина);
// 4. Mükafat Əməkhaqqının yazılmış məbləğindən hesablanır
HesablamaServis.MukafatHesabla(Движения.Hesablamalar, NovMuk, Ссылка);
Движения.Hesablamalar.Записать(, Истина);
КонецПроцедуры

Ümumi modulun adı nöqtə daşıya bilməz, ona görə HesablamaServis kimi tək identifikatordur. Modul serverdə icra olunmalı, çağırılan prosedurlar isə Экспорт açar sözü ilə elan edilməlidir. Sənədin registr üçün qeydiyyatçı olması da konfiqurasiyada göstərilməlidir, əks halda Движения kolleksiyasında bu registr olmayacaq.

Birinci və ikinci yazılışın fərqi

Bu metodun tam yazılışı Записать(Замещать, ТолькоЗапись, ...) şəklindədir. Birinci parametr mövcud qeydlərin əvəz olunub-olunmayacağını, ikinci parametr isə yazılışın əlavə işlə müşayiət olunub-olunmayacağını bildirir. Записать(, Истина) yazılışında vergüldən əvvəl birinci parametr buraxılıb və susmaya görə əvəzetmə rejimi işləyir.

ÇağırışЗамещатьТолькоЗаписьƏsas məqsəd
Записать()Susmaya görə ИстинаSusmaya görə ЛожьQeydləri bazaya yerləşdirmək, faktiki dövrü formalaşdırmaq
Записать(, Истина)Susmaya görə ИстинаИстинаHesablanmış dəyərləri saxlamaq, dövr məlumatını təkrar qurmamaq
Geniş yayılmış yanlış izah

Bəzən deyilir ki, ikinci parametr yazılmasa qeydlər əvəz olunmur və məbləğlər sıfır qalır. Bu doğru deyil. Əvəzetməni birinci parametr idarə edir və onun susmaya görə dəyəri Истина-dır. İkinci parametr yazılışı «yalnız qeyd yazmaq» rejiminə keçirir: artıq formalaşmış dövr məlumatı təkrar hesablanmır.

Записать()Записать(, Истина)fakt dövrüformalaşdırır,hesablamayahazırlayırqeydləriqeydiyyatçıüzrə əvəzedirhazır məbləğləriəlavə iş olmadansaxlayır
Şəkil 2. Hesablama registrində birinci və ikinci yazılışın müqayisəsi

Məbləğ yaddaşda və bazada

Ardıcıllığı nümunə ilə izləyək. Əli Məmmədovun nümunə tarifi 1100 AZN, norması 22 gün, faktiki iş günü 17-dir. Aşağıdakı qrafik əməkhaqqı qeydinin Cem dəyərinin hər addımdan sonra harada olduğunu göstərir.

05001 000ДобавитьЗаписать()HesablamaЗаписать(, Истина)850850YaddaşBaza
Şəkil 3. Nümunə: Cem resursunun keçirmə mərhələlərində yaddaşda və bazada dəyəri, AZN

Birinci yazılışdan sonra bazada 0 AZN-lik qeyd var, amma sorğu artıq bu qeyd üçün norma və fakt günlərini tapa bilir. Hesablama addımı Cem dəyərini yaddaşda 850 AZN edir, baza isə hələ 0 saxlayır. Yalnız ikinci yazılışdan sonra baza da 850 AZN olur. Mükafatın hesablanması bu rəqəmi oxuyacağı üçün ikinci yazılış Mükafatdan əvvəl gəlməlidir.

Keçirmənin addım-addım yoxlanması

  1. Bir əməkdaşla sənəd yaradın və hələlik yalnız birinci yazılışı saxlayın.
  2. Sənədi keçirin, registr siyahısında qeydin Cem dəyərinin 0 olduğunu görün.
  3. Sorğu konsolunda ДанныеГрафика üzrə norma və faktı yoxlayın.
  4. Hesablama çağırışını və ikinci yazılışı əlavə edin, sənədi yenidən keçirin.
  5. Qeydin 850,00 AZN olduğunu əl hesablaması ilə müqayisə edin.
  6. Mükafat addımını əlavə edin və 170,00 AZN nəticəsini yoxlayın.

Bu ardıcıllıq səhvin harada yarandığını dərhal göstərir. Əgər birinci yazılışdan sonra norma tapılmırsa, problem kodda yox, qrafik bağlantısındadır. Əgər norma var, məbləğ yoxdursa, problem hesablama prosedurunun özündədir. Registr hərəkətləri ilə daha ətraflı işləmək üçün proqramlı hərəkətlər və qeyd dəsti mövzularına baxa bilərsiniz.

Qeyd dəsti yazılışdan sonra harada qalır

İkiqat yazılışı anlamaq üçün Движения.Hesablamalar obyektinin təbiətini bilmək faydalıdır. Bu, yaddaşda saxlanan qeyd dəstidir (НаборЗаписей). Записать() çağırıldıqdan sonra sətirlər yaddaşdan silinmir: dəst eyni qeydləri saxlamağa davam edir və onların sahələrini dəyişmək mümkündür. Hesablama proseduru məhz buna görə sorğudan oxuduğu rəqəmləri eyni dəstin sətirlərinə yaza bilir.

İkinci vacib məqam sətirlərin sırasıdır. Bazaya düşən hər qeyd НомерСтроки alır və bu nömrə dəstdəki mövqeyə uyğundur. Bu səbəbdən sorğu nəticəsini Dest[НомерСтроки - 1] yazılışı ilə birbaşa lazımi sətirə qaytarmaq olur. Əgər kod yazılışlar arasında dəstə yeni sətir əlavə etsə və ya dəstdən sətir silsə, nömrələr dəyişər, sətirlərin uyğunluğu pozular və məbləğ başqa işçinin qeydinə düşə bilər. Qaydanı sadə saxlayın: bütün hərəkətləri birinci yazılışdan əvvəl yaradın, sonra yalnız mövcud sətirlərin dəyərlərini dəyişin.

Sazlama zamanı hər Записать çağırışında dayanma nöqtəsi qoymaq faydalıdır. Dəstin yaddaşdakı dəyəri ilə sorğu konsolunda görünən dəyəri müqayisə etdikdə hər mərhələnin nə etdiyi aydın görünür. Sorğu konsolu ayrı seansda işlədiyi üçün tamamlanmamış tranzaksiyanın dəyərlərini görməyəcək, ona görə tranzaksiya daxilində dəyəri sazlayıcının ifadə pəncərəsində yoxlayın.

Hər hərəkət sahəsinin mənası

Koddakı təyinatlar təsadüfi deyil. Hər sahə sonrakı mərhələlərdən birinin giriş məlumatıdır. Sahələrdən biri boş qalanda platforma bəzən xəta vermir, sadəcə hesablama gözlənilən nəticəni çıxarmır.

SahəDəyərNə üçün lazımdır
ПериодРегистрацииAyın başlanğıcıQeydin hansı ayın hesabatına düşəcəyini verir
ВидРасчетаPlandakı növSıxışdırma və baza qaydalarını aktivləşdirir
ПериодДействияНачало, ПериодДействияКонецAyın sərhədləriQrafikdən iş günlərinin götürüləcəyi dövrü müəyyən edir
БазовыйПериодНачало, БазовыйПериодКонецMükafat üçün ayBaza məbləğinin toplanacağı dövrü bildirir
IsciSənəd sətrindənSıxışdırma və baza əməkdaş üzrə aparılır
Tarif, FaizSənəd sətrindənHesablama üçün ayın qərarını saxlayır

Ayın ortasında qəbul edilən əməkdaş üçün fəaliyyət dövrünün sərhədləri kataloqdakı tarixlərlə daraldıla bilər. Qrafik sorğusu avtomatik olaraq yalnız həmin günləri toplayacaq, düstur isə dəyişməz qalacaq. Bu, hesablama registrinin ən faydalı xüsusiyyətlərindən biridir: dəqiqlik dövrlə verilir, kodla yox.

Keçirmə tranzaksiyadır

ОбработкаПроведения proseduru bir verilənlər bazası tranzaksiyası daxilində işləyir. Tranzaksiya, ya hamısı, ya heç biri prinsipi ilə icra olunan əməliyyatlar toplusudur. Bu, keçirmənin iki vacib xüsusiyyətini izah edir.

Birincisi, aralıq yazılışlar başqa istifadəçilər üçün görünmür. Əməkhaqqı keçirilərkən hesabat açan mühasib 0 AZN-lik qeydləri görməyəcək. Tranzaksiya tamamlananda yalnız yekun məlumat görünür. Eyni zamanda, keçirmə kodu tranzaksiya daxilində öz yazdıqlarını oxuya bilir, ona görə ДанныеГрафика sorğusu qeydləri tapır.

İkincisi, keçirmə zamanı problem aşkar olunarsa, Отказ = Истина təyin etmək kifayətdir. Birinci və ikinci yazılış da daxil olmaqla bütün dəyişikliklər ləğv olunur. Məsələn, qrafikin doldurulmadığı aşkar edilərsə, norması sıfır olan işçiləri sakitcə 0 AZN ilə yazmaq əvəzinə, mesaj verib keçirməni dayandırmaq daha etibarlıdır.

Uzun tranzaksiya riski

Yüzlərlə sətirlik sənədin keçirilməsi müəyyən vaxt aparır və bu müddətdə registrin müvafiq məlumatları bloklana bilər. Hesablamanı iş saatlarının sıx vaxtına salmamaq və ya böyük kollektivi şöbələr üzrə ayrı sənədlərə bölmək praktik həll ola bilər.

Yeni növ əlavə edəndə yazılış sırası

Hesablama növləri artanda keçirmə kodunda bir qayda əhəmiyyət qazanır: baza kimi istifadə olunan növ, onu oxuyan növdən əvvəl hesablanıb yazılmalıdır. Bu, asılılıqların sadə sıralanmasıdır. Əməkhaqqı Mükafatın bazasıdır, deməli, Əməkhaqqı birinci gəlir. Əgər daha sonra «Mükafatdan əlavə» kimi yeni növ yaranarsa, o da Mükafat yazıldıqdan sonra hesablanmalıdır.

AddımHesablanan növOxuduğu məlumatSonrakı yazılış
1ƏməkhaqqıQrafik, faktiki dövrЗаписать(, Истина)
2MükafatƏməkhaqqının yazılmış məbləğiЗаписать(, Истина)
3Mükafatdan asılı növMükafatın yazılmış məbləğiЗаписать(, Истина)

Hər növ üçün ayrıca prosedur yazmaq kodun oxunmasını asanlaşdırır. Asılılığı olmayan iki növü isə bir yazılışdan əvvəl birlikdə hesablamaq olar, çünki onlar bir-birinin nəticəsini oxumur.

Real ssenari: sənədlərin keçirilmə sırası

Xəstəlik sənədi və Əməkhaqqı sənədi eyni ayda keçirilir. Sıra nəticəyə təsir edirmi? Tarif 1100 AZN, norma 22 gün, beş iş günü xəstəlik üçün iki variantı müqayisə edək.

SıraƏməkhaqqı qeydinin fakt günüYazılmış Cem
Əvvəl Xəstəlik, sonra Əməkhaqqı17850,00 AZN
Əvvəl Əməkhaqqı, sonra Xəstəlik171100,00 AZN, yenidən hesablanana qədər

İkinci variantda platforma faktiki dövrü düzəldir, lakin artıq yazılmış məbləğ öz-özünə dəyişmir. Çünki hesablama alqoritmi yalnız keçirmə zamanı işləyir. Əməkhaqqı sənədini yenidən keçirmək və ya yenidən hesablama mexanizmini işlətmək lazımdır. Ayın iş qaydasını belə qurmaq faydalıdır: əvvəlcə iş vaxtını dəyişən sənədlər, sonra əsas hesablama, sonda isə kənarlaşmaların yoxlanması.

Bu sıra pozulduqda vəziyyəti tapmaq üçün ən sadə yol registrdəki Gun resursunu faktiki dövrlə müqayisə etməkdir. Gun 22, faktiki dövr üzrə iş günü isə 17-dirsə, qeyd yenidən hesablanmamışdır. Bu yoxlamanı hesabat kimi hazırlayıb ayın bağlanışından əvvəl işlətmək olar. Daha geniş hərəkət nəzarəti üçün hərəkətlərin yoxlanması mövzusu da faydalıdır.

Keçirmə səhvləri və onların səbəbləri

ƏlamətSəbəbDüzəliş
Registr boş qalırДобавить() dövrü yazılmayıbCədvəl bölməsi üzrə hərəkətləri yaradın
Norma və fakt 0-dırHesablama birinci yazılışdan əvvəl çağırılıbBirinci Записать() çağırışını irəli çəkin
Mükafat 0-dırƏməkhaqqı bazaya yazılmadan Mükafat hesablanıbAralıq ikinci yazılış əlavə edin
Hesablamada metod tapılmırProsedur Экспорт deyil və ya modul serverdə deyilÜmumi modulun xassələrini düzəldin
Köhnə ay yeni tariflə çıxırTarif birbaşa kataloqdan oxunubTarifi sənəddən qeydə köçürün
Yaxşı vərdiş

Keçirmə kodunu qısa saxlayın: hərəkət yaratma, yazılış və hesablama çağırışları. Alqoritmin özü ümumi moduldadır və başqa sənədlər də onu çağıra bilər.

Yazılışların sayı artdıqca sürət məsələsi yaranır, çünki hər çağırış bazaya müraciət edir. Bununla belə, keçirmə ardıcıllığını qısaltmaq üçün aralıq yazılışdan imtina etmək olmaz. Baza oxuması üçün qeydin yazılması texniki zərurətdir. Performans optimallaşdırmasını sorğuların və sənəddəki sətir sayının üzərində aparın.

Keçirmə kodunu dəyişəndən sonra eyni test sənədini ən azı iki dəfə keçirin. Nəticə hər iki dəfə eyni olmalıdır: işçi üçün qeydlərin sayı artmamalı, məbləğ dəyişməməlidir. Təkrar keçirmədən sonra qeyd sayı artırsa, qeydiyyatçı üzrə əvəzetmə düzgün işləmir. Bu sadə sınaq ikiqat yazılış məntiqində yol verilən səhvlərin böyük hissəsini ilk dəqiqədə üzə çıxarır.

Nəticə: təkrar yazılış texniki zərurətdir

İki dəfə yazılış artıq iş deyil. Birinci yazılış platformaya qeydləri və faktiki dövrü qurmaq imkanı verir, hesablama bu məlumatı oxuyur, ikinci yazılış isə nəticəni artıq formalaşmış dövr məlumatını pozmadan saxlayır. Mükafat kimi asılı növ üçün isə bu dövr bir daha təkrarlanır. Bu quruluşu dərk etdikdən sonra növbəti məntiqi addım hesablama alqoritminin özünü ümumi modulda yazmaqdır.

Tez-tez verilən suallar

Записать(, Истина) yazılışında hansı parametr Истина olur?

Birinci parametr Замещать buraxılıb və susmaya görə Истина qiymətindədir. Истина dəyəri ikinci parametrə, yəni ТолькоЗапись parametrinə verilir.

İkinci çağırışda Истина yazmasam məbləğlər sıfır qalacaqmı?

Xeyr. Məbləğlər yenə yazılacaq, çünki Замещать susmaya görə qeydləri əvəz edir. Fərq odur ki, platforma qeydlərin bağlı dövr məlumatını əbəs yerə yenidən emal edəcək.

Niyə hesablamadan əvvəl qeydləri yazmaq lazımdır?

ДанныеГрафика və baza virtual cədvəlləri verilənlər bazasındakı qeydləri oxuyur. Qeyd yaddaşda qalıbsa, sorğu onu görmür və norma, fakt gün və baza alınmır.

Hesablamanı sənədin modulunda yazmaq olarmı?

Mümkündür, lakin hesablama alqoritmi bir neçə sənəddən çağırıla bildiyi üçün server ümumi modulunda saxlamaq daha yaxşıdır. Modulun prosedurları Экспорт olmalıdır.

Sənəd təkrar keçiriləndə köhnə qeydlər nə olur?

Yeni hərəkətlər qeydiyyatçı üzrə köhnələri əvəz edir. Tarif sənəd sətrində saxlandıqda təkrar keçirmə köhnə ayın tarifini dəyişmir.

1C hesablama registrləri üzrə peşəkar dəstək lazımdır?

KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, əməkhaqqı və uçot həlləri, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.

KodYaz · 1C proqramlaşdırma kursu · Modul 6 · Hesablama registrləri