Hər dəyərin bir tipi var: ədəd, mətn, tarix, məntiq. Tipi bilmək hansı əməliyyatın mümkün olduğunu və harada xəta çıxacağını əvvəlcədən görməyə imkan verir. Bu məqalədə 1C-in dinamik tipləşdirməsini, səkkiz ilkin tipin xəritəsini və tipin necə yoxlandığını sxemlərlə göstəririk.
Tip anlayışını, dinamik tipləşdirməni, 1C-in səkkiz ilkin tipini, tipə görə əməliyyat fərqlərini və ТипЗнч() ilə yoxlama məntiqini.
Tip nədir və 1C-də niyə vacibdir?
Dəyişən qutu kimidir, tip isə qutunun növüdür. Pulqabına pul, kitab rəfinə kitab qoyulur: hər qabın öz təyinatı var. Eyni məntiq proqramlaşdırmada da işləyir: ədədi toplamaq olar, mətni isə yalnız birləşdirmək olar, “Salam” ədədinə 5 əlavə etmək mənasızdır. Ona görə kod yazanda hər dəyərin hansı tipə aid olduğunu bilmək lazımdır.
1C-in xüsusiyyəti ondadır ki, dəyişən çevik qutudur: içinə əvvəlcə ədəd, sonra mətn qoymaq olar. Bu xassə dinamik tipləşdirmə adlanır. Lakin hər konkret anda dəyişənin yalnız bir tipi olur.
X = 150;
Сообщить(Строка(ТипЗнч(X))); // Число
X = "Salam";
Сообщить(Строка(ТипЗнч(X))); // Строка
X = Истина;
Сообщить(Строка(ТипЗнч(X))); // Булево
Əsas ilkin tiplər
Kursun bu mərhələsində təkcə dilin özündə olan səkkiz ilkin tiplə tanış olacaqsınız. Hər birinin öz məqaləsi var, burada isə ümumi xəritəni görürsünüz.
| Tip | Nəyi saxlayır | Nümunə |
|---|---|---|
Число (ədəd) | Tam və kəsr ədədlər | 150, 12.5 |
Строка (sətir) | Mətn | "Salam" |
Дата (tarix) | Tarix və vaxt birlikdə | '20260918' |
Булево (məntiq) | Yalnız iki dəyər: Истина və Ложь | Истина |
Тип | Tipin özü, yəni “tip haqqında dəyər” | Тип("Число") |
Неопределено | “Təyin olunmayıb” vəziyyəti | Неопределено |
NULL | Verilənlər bazasından gələn “boş” dəyər | Əsasən sorğu nəticəsində yaranır |
УникальныйИдентификатор | Dünya üzrə təkrarlanmayan 36 simvolluq kod | Новый УникальныйИдентификатор |
Bunlardan başqa Массив, Структура, Соответствие kimi kolleksiya tipləri və Справочник, Документ kimi konfiqurasiya obyektləri də var. Onlar sonrakı modullarda gəlir, indi əsas diqqət ilkin tiplərdədir.
Tip sizə nə verir: icazə verilən əməliyyatlar
Hər tiplə ancaq ona uyğun əməliyyatlar mümkündür. Eyni + işarəsi fərqli tiplərdə fərqli iş görür:
| Tip | + nə edir? | Nümunə | Nəticə |
|---|---|---|---|
Число | Ədədləri toplayır | 5 + 3 | 8 |
Строка | Mətnləri birləşdirir | "Sa" + "lam" | "Salam" |
Дата | Tarixə saniyə əlavə edir | '20260918' + 86400 | Növbəti gün |
Булево | Toplama mümkün deyil | Истина + Истина | Xəta |
Tipi yoxlamaq: kod yazmazdan əvvəl suala cavab
Dəyər kənardan gələndə (istifadəçi daxil edib, başqa funksiya qaytarıb) onun tipinə əmin olmaq üçün ТипЗнч() funksiyasından istifadə edin. Yoxlamanın məntiqi sadədir:
Funksiyanın tam təsvirini, Тип() ilə müqayisəni «Тип — tipin özü» məqaləsində göstərəcəyik. Növbəti məqalələrdə hər ilkin tipə ayrıca baxırıq.
Yekun
- Tip dəyərin növüdür və hansı əməliyyatın mümkün olduğunu müəyyən edir.
- 1C-də dəyişənin tipi sabit deyil, lakin hər anda yalnız bir tipi olur.
- Səkkiz ilkin tip:
Число,Строка,Дата,Булево,Тип,Неопределено,NULL,УникальныйИдентификатор. - Tipi öyrənmək üçün
ТипЗнч()işlədilir.
Tez-tez verilən suallar
1C-də dəyişənin tipini əvvəlcədən elan etmək lazımdırmı?
Xeyr. 1C-də dəyişən yaranarkən tip göstərilmir. Tip dəyişənə yazılan dəyərə görə müəyyənləşir və sonradan dəyişə bilər.
Dinamik tipləşdirmənin çatışmazlığı varmı?
Bəli. Dəyişənin tipi dəyişə bildiyi üçün gözlənilməz tipli dəyər xəta yarada bilər. Ona görə kənardan gələn məlumatı ТипЗнч() ilə yoxlamaq yaxşı vərdişdir.
NULL ilə Неопределено eynidir?
Xeyr. Неопределено dilin öz “təyin olunmayıb” vəziyyətidir, NULL isə əsasən verilənlər bazası sorğusunun nəticəsində yaranan “boş” dəyərdir. Fərqini ayrıca məqalədə izah edirik.
Tarix hansı tipdədir, mətn yoxsa ədəd?
Tarix ayrıca Дата tipidir. Daxildə o, saniyə kimi saxlanılır, ona görə tarixə ədəd əlavə etmək olur, lakin bu, ədəd tipi demək deyil.
1C proqramlaşdırması üzrə peşəkar dəstək lazımdır?
KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, fərdi həllər, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.
KodYaz · 1C proqramlaşdırma kursu · Modul 2
1C Kod Redaktoru: Nöqtə Köməyi, Şablonlar və Ctrl+F7Növbəti məqalə →
1C Proqramlaşdırmada “Число”
Əlaqəli məqalələr: 1C Proqramlaşdırmada “Строка”








