1C proqramlaşdırmada peşəkar yanaşma – biznesiniz üçün optimal həllər

1C proqramlaşdırma üçün fərdi həllər
1C Avtomatlaşdırma

1C sisteminin fərdiləşdirilməsi, yeni modullar və mövcud funksiyaların genişləndirilməsi.

1C ilə biznesin rəqəmsal avtomatlaşdırılması
Xidmətlərimiz

1C proqramlaşdırma, fərdi həllər, inteqrasiyalar və biznes proseslərinin avtomatlaşdırılması.

KodYaz 1C proqramlaşdırma təlimi
Təlimlər

1C proqramlaşdırma dərsləri, praktiki tapşırıqlar və peşəkar inkişaf.

KodYaz ilə rəqəmsal inteqrasiya ofisi
Rəqəmsal həllər

API inteqrasiyaları, avtomatlaşdırılmış iş axınları və süni intellekt əsaslı həllər.

1C-də məlumat tipləri: əsas növlər
1C:EnterpriseProqramlaşdırma əsaslarıMəlumat tipləriOxuma müddəti: ≈ 5 dəq

Hər dəyərin bir tipi var: ədəd, mətn, tarix, məntiq. Tipi bilmək hansı əməliyyatın mümkün olduğunu və harada xəta çıxacağını əvvəlcədən görməyə imkan verir. Bu məqalədə 1C-in dinamik tipləşdirməsini, səkkiz ilkin tipin xəritəsini və tipin necə yoxlandığını sxemlərlə göstəririk.

Məqalədə nələri öyrənəcəksiniz

Tip anlayışını, dinamik tipləşdirməni, 1C-in səkkiz ilkin tipini, tipə görə əməliyyat fərqlərini və ТипЗнч() ilə yoxlama məntiqini.

Tip nədir və 1C-də niyə vacibdir?

Dəyişən qutu kimidir, tip isə qutunun növüdür. Pulqabına pul, kitab rəfinə kitab qoyulur: hər qabın öz təyinatı var. Eyni məntiq proqramlaşdırmada da işləyir: ədədi toplamaq olar, mətni isə yalnız birləşdirmək olar, “Salam” ədədinə 5 əlavə etmək mənasızdır. Ona görə kod yazanda hər dəyərin hansı tipə aid olduğunu bilmək lazımdır.

1C-in xüsusiyyəti ondadır ki, dəyişən çevik qutudur: içinə əvvəlcə ədəd, sonra mətn qoymaq olar. Bu xassə dinamik tipləşdirmə adlanır. Lakin hər konkret anda dəyişənin yalnız bir tipi olur.

1-ci addımX = 150Число2-ci addımX = "Salam"Строка3-ci addımX = ИстинаБулевоDəyişən eynidir (X), qutunun içindəki tip hər anda fərqlidir
Şəkil 1. Dinamik tipləşdirmə: dəyişənin adı sabit qalır, tipi isə içindəki dəyərə görə dəyişir
X = 150;
Сообщить(Строка(ТипЗнч(X)));   // Число
X = "Salam";
Сообщить(Строка(ТипЗнч(X)));   // Строка
X = Истина;
Сообщить(Строка(ТипЗнч(X)));   // Булево

Əsas ilkin tiplər

Kursun bu mərhələsində təkcə dilin özündə olan səkkiz ilkin tiplə tanış olacaqsınız. Hər birinin öz məqaləsi var, burada isə ümumi xəritəni görürsünüz.

Число150, 12.5Строка"Salam"Дата'20260918'БулевоИстина / ЛожьТипТип("Число")Неопределено«təyin olunmayıb»NULLbazadan gələn «boş»УникальныйИдентификатор36 simvolluq kod
Şəkil 2. Dilin əsas ilkin tipləri və hər birinə nümunə
TipNəyi saxlayırNümunə
Число (ədəd)Tam və kəsr ədədlər150, 12.5
Строка (sətir)Mətn"Salam"
Дата (tarix)Tarix və vaxt birlikdə'20260918'
Булево (məntiq)Yalnız iki dəyər: Истина və ЛожьИстина
ТипTipin özü, yəni “tip haqqında dəyər”Тип("Число")
Неопределено“Təyin olunmayıb” vəziyyətiНеопределено
NULLVerilənlər bazasından gələn “boş” dəyərƏsasən sorğu nəticəsində yaranır
УникальныйИдентификаторDünya üzrə təkrarlanmayan 36 simvolluq kodНовый УникальныйИдентификатор
Sonrakı tiplər

Bunlardan başqa Массив, Структура, Соответствие kimi kolleksiya tipləri və Справочник, Документ kimi konfiqurasiya obyektləri də var. Onlar sonrakı modullarda gəlir, indi əsas diqqət ilkin tiplərdədir.

Tip sizə nə verir: icazə verilən əməliyyatlar

Hər tiplə ancaq ona uyğun əməliyyatlar mümkündür. Eyni + işarəsi fərqli tiplərdə fərqli iş görür:

Tip+ nə edir?NümunəNəticə
ЧислоƏdədləri toplayır5 + 38
СтрокаMətnləri birləşdirir"Sa" + "lam""Salam"
ДатаTarixə saniyə əlavə edir'20260918' + 86400Növbəti gün
БулевоToplama mümkün deyilИстина + ИстинаXəta

Tipi yoxlamaq: kod yazmazdan əvvəl suala cavab

Dəyər kənardan gələndə (istifadəçi daxil edib, başqa funksiya qaytarıb) onun tipinə əmin olmaq üçün ТипЗнч() funksiyasından istifadə edin. Yoxlamanın məntiqi sadədir:

Dəyər gəlir(X)ТипЗнч(X)tipi öyrənir= Тип("Число")?BəliHesablaXeyrXəta və ya çevir
Şəkil 3. Tip yoxlaması: əməliyyatdan əvvəl tipi öyrən, uyğun gəlmirsə çevir və ya xəta ver

Funksiyanın tam təsvirini, Тип() ilə müqayisəni «Тип — tipin özü» məqaləsində göstərəcəyik. Növbəti məqalələrdə hər ilkin tipə ayrıca baxırıq.

Yekun

  1. Tip dəyərin növüdür və hansı əməliyyatın mümkün olduğunu müəyyən edir.
  2. 1C-də dəyişənin tipi sabit deyil, lakin hər anda yalnız bir tipi olur.
  3. Səkkiz ilkin tip: Число, Строка, Дата, Булево, Тип, Неопределено, NULL, УникальныйИдентификатор.
  4. Tipi öyrənmək üçün ТипЗнч() işlədilir.

Tez-tez verilən suallar

1C-də dəyişənin tipini əvvəlcədən elan etmək lazımdırmı?

Xeyr. 1C-də dəyişən yaranarkən tip göstərilmir. Tip dəyişənə yazılan dəyərə görə müəyyənləşir və sonradan dəyişə bilər.

Dinamik tipləşdirmənin çatışmazlığı varmı?

Bəli. Dəyişənin tipi dəyişə bildiyi üçün gözlənilməz tipli dəyər xəta yarada bilər. Ona görə kənardan gələn məlumatı ТипЗнч() ilə yoxlamaq yaxşı vərdişdir.

NULL ilə Неопределено eynidir?

Xeyr. Неопределено dilin öz “təyin olunmayıb” vəziyyətidir, NULL isə əsasən verilənlər bazası sorğusunun nəticəsində yaranan “boş” dəyərdir. Fərqini ayrıca məqalədə izah edirik.

Tarix hansı tipdədir, mətn yoxsa ədəd?

Tarix ayrıca Дата tipidir. Daxildə o, saniyə kimi saxlanılır, ona görə tarixə ədəd əlavə etmək olur, lakin bu, ədəd tipi demək deyil.

1C proqramlaşdırması üzrə peşəkar dəstək lazımdır?

KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, fərdi həllər, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.