Peşəkar proqramçı bütün metod adlarını əzbərləməklə yox, redaktorun imkanlarından düzgün istifadə etməklə sürətli yazır. Konfiquratorun kod redaktoru nöqtə köməyi, şablonlar, Sintaks-köməkçi və sintaksis yoxlaması kimi alətlərlə təchiz olunub. Bu məqalədə dörd alətin necə işlədiyini, düzgün qısayolları və xətaları işə salmazdan əvvəl necə tutmağı göstəririk.
Nöqtə köməyinin və Ctrl+Space-in təyinatını, Ctrl+Q ilə şablonları, Ctrl+F1 ilə Sintaks-köməkçini, Ctrl+F7 sintaksis yoxlamasını və onun nəyi tutub nəyi tutmadığını.
Niyə redaktorun köməkçilərini öyrənmək lazımdır?
Konfiquratorun kod redaktoru sadə mətn redaktoru deyil, 1C dili üçün hazırlanmış inkişaf mühitidir. Minlərlə daxili metodun və xassənin adını əzbərləmək mümkün deyil, bu lazım da deyil: redaktor adları təklif edir, hazır konstruksiyaları qurur və səhvləri işə salmazdan əvvəl tapır. Başlanğıc mərhələdə dörd alətə vərdiş etmək kodlama sürətini xeyli artırır və mexaniki səhvləri azaldır.
Nöqtə köməyi: obyektin imkanlarını görün
Obyektin və ya dəyişənin adından sonra nöqtə (.) yazdığınız anda redaktor həmin obyektin bütün mövcud xassə və metodlarını siyahı kimi açır. Rus dilində buna Контекстная подсказка deyilir. Siz uzun adları əllə yazmaq əvəzinə ox düymələri ilə seçib Enter və ya Tab basırsınız.
Massiv = Новый Массив;
Massiv. // nöqtədən sonra: Вставить, Добавить, ВГраница, Количество...
Bu alət həm sürət, həm də kəşf vasitəsidir: yeni obyektlə tanış olarkən sadəcə nöqtə yazıb nələrin mümkün olduğuna baxa bilərsiniz. Siyahı açılmırsa, redaktor obyektin tipini tanıya bilmir (məsələn, tipi qeyri-müəyyən dəyər). Bu zaman nəzərə alın ki, kod yenə də işləyə bilər, sadəcə redaktor kömək edə bilmir.
Ctrl+Space: kontekst köməyi
Nöqtə yazmadan da köməyi çağırmaq olar. Ctrl+Space kursorun olduğu yerdə mümkün adların siyahısını göstərir: qlobal proseduralar, dəyişənlər, açar sözlər və tiplər. Yarımçıq yazdığınız sözü tamamlamaq üçün bir neçə hərf yazıb bu qısayolu basın.
Bəzi dərsliklərdə Ctrl+Space kod şablonlarının qısayolu kimi göstərilir. Düzgünü belədir: Ctrl+Space kontekst köməyini, Ctrl+Q isə şablonu işə salır. İkisini qarışdırmayın.
Şablonlar: Ctrl+Q ilə hazır konstruksiyalar
Şərt, dövr və ya prosedur kimi uzun konstruksiyaları hər dəfə əllə yazmaq həm yorucudur, həm də hərf səhvi riskini artırır. Redaktor şablon sözü yazıb Ctrl+Q basdıqda onu tam konstruksiyaya çevirir. Məsələn, Если yazıb Ctrl+Q basdıqda:
// Yazdınız: Если + Ctrl+Q
// Alındı:
Если Тогда
КонецЕсли;
Şablon yalnız vaxta qənaət etmir, həm də düzgün abzası və bağlayıcı sözün (КонецЕсли) unudulmamasını təmin edir. Daha da faydalısı odur ki, öz şablonlarınızı əlavə edə bilərsiniz. Məsələn, hər yeni prosedurun üstünə yazdığınız “müəllif, tarix, təyinat” şərhini və ya xəta tutma karkasını (Попытка … Исключение) qısa adla yadda saxlayın. Sonra həmin adı yazıb Ctrl+Q basmaq kifayətdir. Şablon redaktoru Konfiquratorun alətlər menyusunda yerləşir (versiyadan asılı olaraq Ctrl+Shift+T qısayolu ilə də açıla bilər).
Ctrl+F1: Sintaks-köməkçi
Funksiyanın adını bilirsiniz, amma parametrlərinin ardıcıllığını və nəticəsinin tipini xatırlamırsınız? Kursoru həmin sözün üstünə gətirib Ctrl+F1 basın. Platforma Sintaks-köməkçinin (rəsmi arayış sisteminin) uyğun səhifəsini açır. Orada bunları görəcəksiniz:
- sintaksis və parametrlərin təsviri;
- qaytarılan dəyərin tipi;
- metodun harada işləməsi (müştəri, server və ya hər ikisi);
- hazır kod nümunələri.
Sintaks-köməkçinin ayrıca açılması üçün Ctrl+Shift+F1 qısayolu da var. Peşəkar proqramçılar bu alətdən gündə dəfələrlə istifadə edir, ona görə erkən vərdiş etmək faydalıdır.
Ctrl+F7: kodu işə salmazdan əvvəl yoxlayın
Kodu yazıb bitirdikdən sonra ən vacib addım sintaksis yoxlamasıdır. Böyük tətbiqi işə salmaq vaxt aparır və kiçik bir hərf səhvi üzündən proqram sizi gözləmə ilə yorub çökə bilər. Ona görə F5 basmazdan əvvəl modulu Ctrl+F7 (Синтаксический контроль) ilə yoxlayın.
Xəta tapılsa, xətalı sətir işarələnir və aşağıdakı Служебные сообщения (xidməti mesajlar) panelində səbəb yazılır. Mesaja iki dəfə klik etsəniz, kursor birbaşa həmin sətrə keçir. Minlərlə sətirlik modullarda bu, xətanı gözlə axtarmaqdan qat-qat sürətlidir.
| Sintaksis yoxlaması TUTUR | Sintaksis yoxlaması TUTMUR |
|---|---|
Çatışmayan ;, bağlanmamış dırnaq və mötərizə | Yanlış riyazi düstur və ya məntiq səhvi |
Çatışmayan КонецЕсли, КонецЦикла, КонецПроцедуры | İcra zamanı yaranan xətalar (sıfıra bölmə, boş dəyər) |
| Açar sözdən ad kimi istifadə | Obyektin metodunun səhv yazılışı (məsələn, Massiv.Dobavit()), çünki o, icra zamanı bilinir |
| Tanınmayan qlobal prosedur və funksiya adı, elan olunmamış dəyişən | Verilənlər bazası ilə bağlı sorğu xətaları |
Kodu işə salmazdan əvvəl həmişə Ctrl+F7 ilə yoxlayın. Bu, yeni başlayanların edə biləcəyi ən sadə və ən effektiv vərdişdir.
Yeni başlayanların tipik mexaniki xətaları
| Xəta | Nəticə | Yoxlama tutur? |
|---|---|---|
Əməliyyatın sonunda ; unutmaq | Sintaksis xətası | Bəli |
| Dırnağı bağlamamaq | Qalan kod mətn kimi qəbul edilir, sintaksis xətası | Bəli |
КонецЕсли, КонецЦикла yazmamaq | Blokun sonu tapılmır | Bəli |
| Açar sözü dəyişən adı etmək | Kompilyator adı qəbul etmir | Bəli |
Dəyişən adında hərf səhvi (MusteriAdi → MusderiAdi) | Elan olunmamış dəyişən | Bəli |
| Obyektin metodunu səhv yazmaq | İcra zamanı “metod tapılmadı” xətası | Xeyr (yalnız icrada görünür) |
Yekun: 5 məsləhət
- Nöqtə yazın: redaktor obyektin bütün metodlarını göstərir.
Ctrl+Space— kontekst köməyi,Ctrl+Q— şablon: bu ikisini qarışdırmayın.Ctrl+F1— kursorun altındakı söz üçün Sintaks-köməkçi arayışı.Ctrl+F7— kodu işə salmazdan əvvəl sintaksis yoxlaması.- Xətanın mesajına iki dəfə klik edin: sətrə birbaşa keçəcəksiniz.
Tez-tez verilən suallar
Ctrl+Space ilə Ctrl+Q arasında fərq nədir?
Ctrl+Space kontekst köməyini, yəni mümkün adların siyahısını açır. Ctrl+Q isə yazdığınız şablon sözünü (məsələn, Если) hazır konstruksiyaya çevirir.
Sintaksis yoxlaması xətanı tapmasa, kod düzgün işləyəcək?
Mütləq yox. Yoxlama yalnız sintaksisi və adların mövcudluğunu yoxlayır. Məntiq səhvləri, icra zamanı xətalar və obyekt metodlarının səhv yazılışı yalnız proqram işləyəndə üzə çıxır.
Nöqtə köməyi niyə bəzən açılmır?
Redaktor obyektin tipini müəyyən edə bilmirsə (məsələn, tipi qeyri-müəyyən dəyər və ya başqa funksiyadan gələn nəticə), siyahı çıxmır. Bu halda siz yenə də kodu yaza bilərsiniz, sadəcə köməksiz.
Öz şablonlarımı necə əlavə etmək olar?
Konfiquratorun şablon redaktorunda yeni şablon yaradıb ona qısa ad verirsiniz. Sonra həmin adı yazıb Ctrl+Q basmaqla bütöv kod blokunu daxil edə bilərsiniz. Menyu adı və qısayol versiyadan asılı olaraq fərqlənə bilər.
1C proqramlaşdırması üzrə peşəkar dəstək lazımdır?
KodYaz komandası 1C proqramlaşdırması, fərdi həllər, kodun auditi və təlimlər üzrə sizə kömək edə bilər. Bizimlə əlaqə saxlayın və ya kurs proqramı ilə tanış olun.
KodYaz · 1C proqramlaşdırma kursu · Modul 2
1C-də İlk Proqram: «Salamla» Düyməsi və Сообщить()Növbəti məqalə →
1C-də Məlumat Tipləri: Tip Nədir və Neçə Növü Var
Əlaqəli məqalələr: 1C-də Kod Harada Yazılır: Modul Pəncərəsi · 1C-də Sətir Ayırıcıları: Nöqtəli Vergül Qaydaları








