1C:Müəssisə 8.3-də Tətbiqin Effektiv İstifadəçi İnterfeysinin Təşkili: Alt Sistemlər və Onların İdarə Edilməsi

1C:Müəssisə platforması, müxtəlif biznes sahələrində avtomatlaşdırma imkanları ilə geniş yayılmışdır. Bu platformanın güclü cəhətlərindən biri də tətbiq həllərinin istifadəçi interfeysini çevik şəkildə konfiqurasiya etmək bacarığıdır. Düzgün təşkil edilmiş istifadəçi interfeysi (UI) sistemlə işləməyin səmərəliliyini artırır, naviqasiyanı asanlaşdırır və müxtəlif istifadəçi kateqoriyaları (məsələn, menecerlər, mühasiblər, anbar işçiləri) üçün yalnız onlara aid olan funksionallığın görünməsini təmin edir. 1C:Müəssisə 8.3-də bu məqsədlə əsas vasitələrdən biri “Alt Sistemlər” (Подсистемы) adlanan konfiqurasiya obyektləridir.

Alt Sistemlər Nədir və Niyə Vacibdir?

Alt sistemlər, 1C:Müəssisə tətbiqinin interfeysini məntiqi hissələrə bölmək üçün istifadə olunan əsas konfiqurasiya elementləridir. Onlar eyni tematik qrupa aid olan konfiqurasiya obyektlərini (soraqçalar, sənədlər, hesabatlar və s.) birləşdirməyə imkan verir. Məsələn, bir təşkilatda satış əməliyyatları ilə bağlı bütün sənədlər və hesabatlar “Satış” alt sistemində, daxilolmalarla bağlı olanlar isə “Daxilolma” alt sistemində qruplaşdırıla bilər.

Alt sistemlərdən istifadə etməyin bir neçə əsas üstünlüyü var:

• Naviqasiyanın Asanlaşdırılması: Alt sistemlər, istifadəçilərin böyük həcmli funksionallıq arasında asanlıqla naviqasiya etməsinə kömək edən aydın və strukturlaşdırılmış menyu yaradır.
• Fərqli İstifadəçi Rolları üçün Fərdiləşdirmə: Hər bir alt sistemi müəyyən istifadəçi rollarına bağlamaq mümkündür. Bu o deməkdir ki, müəyyən bir vəzifədə işləyən istifadəçi yalnız öz işi üçün zəruri olan alt sistemləri və onlara daxil olan obyektləri görəcək. Bu, interfeysi təmizləyir və istifadəçilərin diqqətini vacib tapşırıqlara yönəldir.
• Modulluq və Genişlənmə Qabiliyyəti: Alt sistemlər tətbiqin modul olmasını təmin edir. Gələcəkdə yeni funksionallıq əlavə etmək və ya mövcud olanları dəyişdirmək, tətbiqin ümumi strukturuna təsir etmədən müəyyən alt sistemlər daxilində asanlıqla həyata keçirilə bilər.
• İnformasiya Bazasının Strukturlu Saxlanması: Alt sistemlər konfiqurasiya obyektlərini məntiqi qruplaşdırmağa kömək edir, bu da inkişaf prosesini və gələcəkdə tətbiqin saxlanmasını asanlaşdırır.

Alt Sistemlərin Yaradılmasına Praktiki Yanaşma

1C:Müəssisə 8.3 konfiquratorunda yeni alt sistemlərin yaradılması sadə və intuitiv bir prosesdir. Tutaq ki, biz təşkilatımızın işini idarə etmək üçün “İdarəetmə”, malların daxilolmasını izləmək üçün “Daxilolma” və satış əməliyyatlarını qeyd etmək üçün “Satış” adlı üç əsas alt sistem yaratmaq istəyirik.

Adətən, konfiqurasiya prosesi “Konfiqurasiya” pəncərəsində başlayır. Bu pəncərə, tətbiqin bütün konfiqurasiya obyektlərini ağacvari strukturda əks etdirir.

1. “Ümumi” (Общие) Budağını Genişləndirmək: Konfiqurasiya ağacında “Ümumi” budağını tapın və üzərinə “plus” işarəsinə klikləyərək genişləndirin. Burada “Alt Sistemlər” (Подсистемы) qovluğunu görəcəksiniz.
2. Yeni Alt Sistem Əlavə Etmək: “Alt Sistemlər” qovluğunun üzərində sağ klikləyin və açılan kontekst menyusundan “Əlavə et” (Добавить) seçimini edin. Bu, “Konfiqurasiya obyektini redaktə etmə pəncərəsi”ni açacaq.
3. Alt Sistemin Adını Müəyyənləşdirmək: Açılan pəncərədə “Əsas” (Основные) vərəqəsində “Ad” (Имя) sahəsinə alt sistemin adını daxil edin. Məsələn, ilk alt sistem üçün “İdarəetmə” (Управление) yazın. “Sinonim” (Синоним) sahəsi avtomatik olaraq doldurulacaq və ya siz onu istifadəçi üçün daha aydın bir adla əvəz edə bilərsiniz (məsələn, “İdarəetmə Paneli”). “Şərh” (Комментарий) sahəsini isə alt sistemin təsviri üçün istifadə edə bilərsiniz.
4. Əlavə Alt Sistemlərin Yaradılması: Yuxarıdakı addımları təkrarlayaraq “Daxilolma” (Поступление) və “Satış” (Продажа) alt sistemlərini yaradın. Hər biri üçün müvafiq adları daxil edin.

Bu addımları tamamladıqdan sonra, konfiqurasiya ağacında “Alt Sistemlər” budağı altında üç yeni element görünəcək. Hələlik bu alt sistemlər boşdur, yəni onlara hər hansı bir soraqça, sənəd və ya hesabat daxil edilməyib.

Tətbiqin Bölmələr Paneli və Alt Sistemlər

Alt sistemlərin konfiqurator rejimində yaradılması başa çatdıqdan sonra, “1C:Müəssisə” istifadəçi rejiminə keçərək nəticəni yoxlamaq lazımdır. Bunun üçün konfiqurator menyusundan “Sazlama” (Отладка) -> “Sazlamaya Başla” (Начать отладку) seçin.

Tətbiqin əsas pəncərəsi açıldıqda, yuxarıda, əsas menyunun altında “Bölmələr Paneli” (Панель разделов приложения) görünəcək. Yeni yaratdığımız “İdarəetmə”, “Daxilolma” və “Satış” alt sistemləri bu paneldə ayrı-ayrı bölmələr kimi əks olunacaq. Hələlik, bu bölmələrə kliklədikdə heç bir funksionallıq açılmayacaq, çünki onlara hər hansı bir konfiqurasiya obyekti təyin etməmişik.

Bu paneldə “Əsas” (Главное) adlı bir bölmə də avtomatik olaraq yaradılır. Bu bölmə, istifadəçilər tərəfindən ən çox istifadə edilən əmrlərin və obyektlərin yerləşdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Gələcəkdə, biz soraqçalar, sənədlər və hesabatlar kimi digər konfiqurasiya obyektlərini yaratdıqca, onları müvafiq alt sistemlərə bağlayacağıq və onlar tətbiqin interfeysində görünməyə başlayacaq.

Alt Sistemlərə Obyektlərin Təyin Edilməsi

Alt sistemlər yaradıldıqdan sonra, növbəti mərhələ onlara soraqçalar, sənədlər və hesabatlar kimi digər konfiqurasiya obyektlərini əlavə etməkdir. Məsələn, “Soraqçalar” (Справочники) budağı altında yeni bir soraqça (məsələn, “Müştərilər”) yaratdıqda, “Əsas” vərəqəsindəki “Ad” sahəsini doldurduqdan sonra, “Alt Sistemlər” (Подсистемы) vərəqəsinə keçərək yaratdığımız “İdarəetmə” alt sisteminin qarşısındakı qutuya işarə qoyuruq. Bu, “Müştərilər” soraqçasının “İdarəetmə” alt sisteminin menyusunda görünməsini təmin edəcək. Eyni prinsip digər konfiqurasiya obyektləri üçün də tətbiq olunur. “Daxilolma” sənədləri “Daxilolma” alt sisteminə, “Satış” sənədləri isə “Satış” alt sisteminə daxil edilə bilər.

Alt Sistemlərin Vizual Təkmilləşdirilməsi

İstifadəçi interfeysini daha cəlbedici və informativ etmək üçün alt sistemlərə xüsusi ikonalar əlavə etmək mümkündür.

1. Alt Sistemin Redaktə Pəncərəsini Açmaq: Konfiqurator rejimində “Alt Sistemlər” budağı altında redaktə etmək istədiyiniz alt sistemin üzərində iki dəfə klikləyin (məsələn, “İdarəetmə”).
2. İkona Seçmək: Açılan pəncərədə “İkona” (Картинка) sahəsinin yanında üç nöqtəli düyməyə (“…”) klikləyin. Bu, ikona seçimi pəncərəsini açacaq.
3. İkona Əlavə Etmək: Siz ya 1C:Müəssisənin standart ikona kitabxanasından uyğun bir ikona seçə bilərsiniz, ya da öz kompüterinizdən xüsusi bir şəkil yükləyə bilərsiniz. Seçimi etdikdən sonra “OK” düyməsinə klikləyin.

Bu vizual təkmilləşdirmələr tətbiqin ümumi görünüşünü xeyli yaxşılaşdırır və istifadəçilərə müxtəlif bölmələr arasında daha asan fərq qoymağa kömək edir. Məsələn, “İdarəetmə” üçün idarəetmə ilə əlaqəli bir ikona, “Daxilolma” üçün giriş oxu simvolu, “Satış” üçün isə pul və ya səbət simvolu istifadə oluna bilər.